Η ΕΥΡΩ-ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ

 

Τα κορμιά που «ρυπαίνουν» τη θάλασσα
 

Κάποτε ο εχθρός του κράτους ήταν τα μιάσματα του κομμουνισμού. Τώρα η μόλυνση έχει άλλο όνομα: «λαθρομετανάστευση». Για να την αντιμετωπίσει, η κυβέρνηση οραματίζεται μια ισχυρή ευρωπαϊκή ακτοφυλακή

 

Η ελληνική πρόταση στην Ε.Ε. τους τελευταίους μήνες αρχίζει και τελειώνει με δύο λέξεις: Ευρωπαϊκή Ακτοφυλακή. Τι κι αν καθημερινά ρυπαίνονται οι θάλασσές μας από πετρέλαια και χημικά που αδειάζουν διάφορα πλοία και χωρίς ατύχημα τις περισσότερες φορές; Τι κι αν χάνονται για το κράτος τεράστιοι δασμοί από τα λαθραία φορτία; Τι κι αν ασυνείδητοι πλοιοκτήτες κυκλοφορούν σαπιοκάραβα παίζοντας με τις ζωές των ναυτικών; Το θέμα για την Ελλάδα είναι ένα: οι φτωχοδιάβολοι μετανάστες και η απόκρουσή τους μέσω μιας διακρατικής ακτοφυλακής.

Μιλώντας στο άτυπο ευρωπαϊκό συμβούλιο υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο Βύρων Πολύδωρας ήταν, όπως πάντα, αποκαλυπτικός:

«Οι περιπολίες είναι η πιο τελευταία και άχαρη διαδικασία απόκρουσης του φαινομένου της λαθρομετανάστευσης. Γιατί απ’ τη μια στιγμή είναι στη βάρκα σαν απρόσκλητοι επισκέπτες και την επόμενη στιγμή τρυπούν τη βάρκα και γίνονται ναυαγοί. Και υποχρεώνομαι εγώ που κάνω τις περιπολίες να μετατραπώ σε νοσηλευτή και φιλάνθρωπο και να τους περιθάλψω. Αυτές δεν είναι σκηνές από τη δική μου φαντασία, είναι από το πεδίο συγκρούσεως ή αποκρούσεως. Στην ίδια λογική η έννοια του επαναπατρισμού είναι πολύ αμφίβολη διότι αυτοί πετάνε το διαβατήριο και την ταυτότητα και γίνονται άνθρωποι χωρίς πατρίδα, κυνηγοί της ελπίδας. Παρακολουθώντας την ωραία προσπάθεια του κ. Φρατίνι να πάμε στη Λιβύη και να συνεργαστούμε για να αποκρούσουμε το φαινόμενο του αφρικανικού κύματος σας λέω να πάμε και στα απώτερα ανατολικά σύνορα της Τουρκίας για να αποκρούσουμε το ασιατικό κύμα αλλά και στα βαλκανικά σύνορα για να αποκρούσουμε το ευρασιατικό κύμα. Ετσι θα έχουμε ένα ολοκληρωμένο σχήμα διασφάλισης των ευρωπαϊκών συνόρων».

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε η Ντόρα Μπακογιάννη στην άτυπη συνάντηση των ΥΠΕΞ οκτώ μεσογειακών χωρών της Ε.Ε. τον Οκτώβριο: «Το θέμα της ακτοφυλακής είναι ένα θέμα για το οποίο είχε κατατεθεί πρόταση από τον πρωθυπουργό εδώ και δύο χρόνια. Οσο πάμε πλησιάζουμε στην υλοποίηση αυτής της ιδέας. Η συνεργασία σε επίπεδο λιμενικού, η οποία είναι απολύτως αναγκαία, θα μετεξελιχθεί κατά τη γνώμη μας σε μια ευρωπαϊκή ακτοφυλακή όπως ήταν η ελληνική πρόταση».

Ο ίδιος ο πρωθυπουργός πρόσφατα στη Σύνοδο των 25 για την ενέργεια, έθεσε για λογαριασμό των μεσογειακών χωρών το θέμα της επιτακτικής ανάγκης δημιουργίας της Ευρωπαϊκής Ακτοφυλακής.

Είχε προηγηθεί στις 9/3/2006 η συνάντηση της ΥΠΕΞ και του υπουργού Ναυτιλίας Μ. Κεφαλογιάννη με τον επίτροπο ασφαλείας Φράνκο Φρατίνι, στον οποίο υπέβαλαν οι δύο υπουργοί την ελληνική πρόταση για την αντιμετώπιση της «λαθρομετανάστευσης» με κοινές περιπολίες και συνεργασία των μεσογειακών χωρών. Από το 2003, πριν γίνει πρωθυπουργός, ο Κ. Καραμανλής διατύπωσε τις προτάσεις του κόμματός του στην Ε.Ε. για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ακτοφυλακής. Για πρώτη φορά επισήμως τέθηκε το θέμα στο Συμβούλιο Υπουργών Δικαιοσύνης της ΕΕ τον Οκτώβρη του 2004, διά στόματος του Μανώλη Κεφαλογιάννη και του Προκόπη Παυλόπουλου. Το ίδιο είχαν κάνει η πρόεδρος της βουλής και ο υπουργός Αιγαίου, ένα μήνα πριν, στο Συνέδριο του ΟΑΣΕ στη Ρόδο.

Ακτοφύλακες γρηγορείτε

Η ιστορία όμως της δημιουργίας του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την ασφάλεια στη θάλασσα είχε μια εντελώς διαφορετική αφετηρία. Οταν στις 7/4/2004 κατατέθηκε η έκθεση του ευρωβουλευτή Ντιρκ Στέρξ σχετικά με τη βελτίωση της ασφάλειας στη θάλασσα, είχε προηγηθεί το ναυάγιο του Prestige με τη φοβερή ρύπανση των ακτών της Ισπανίας. Ο Ελληνας καπετάνιος είχε συλληφθεί. Η έκθεση αναφερόταν στα μεγάλα ατυχήματα στα ευρωπαϊκά ύδατα και τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον, στις επικίνδυνες απορρίψεις των πλοίων, τον μη εκσυγχρονισμό του ευρωπαϊκού στόλου (όλοι θα θυμούνται ότι ειδικά στο ζήτημα αυτό ο υπουργός της Ελλάδας αρνήθηκε να συναινέσει), στα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για τη βελτίωση διαβίωσης και εργασίας των ναυτικών αλλά και της επιμόρφωσής τους. Η έκθεση τόνιζε ότι ση΅ασία έχει η ταχεία και πλήρης εισαγωγή και αυστηρή εφαρ΅ογή των ευρωπαϊκών διατάξεων από τα κράτη μέλη και παρατηρούσε ότι οκτώ κράτη μέλη (Ιταλία, Αυστρία, Λουξε΅βούργο, Ελλάδα, Φινλανδία, Βέλγιο και Κάτω Χώρες) δεν έχουν μεταφέρει στο εθνικό τους δίκαιο δύο ση΅αντικές οδηγίες για τη θαλάσσια ασφάλεια.

Η έκθεση ζητούσε να δημιουργηθεί για υπηρεσίας προστασίας των ακτών, η οποία να εξασφαλίζει: 1) την ασφάλεια στη θάλασσα και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος (περιλα΅βανο΅ένης της εποπτείας της αλιείας), την καταπολέ΅ηση της τρο΅οκρατίας, της εγκλη΅ατικότητας στη θάλασσα και της πειρατείας, 2) την αυστηρή παρακολούθηση ορισ΅ένων θαλάσσιων οδών και την καταστολή της παράνο΅ης εισόδου σε αυτές των πλοίων, 3) τον στενότερο δυνατό συντονισ΅ό των απαραίτητων μέτρων σε περίπτωση ατυχή΅ατος στη θάλασσα, περιλα΅βανο΅ένης της υπόδειξης ση΅είων αναγκαστικής αγκυροβόλησης ή ελλι΅ενισ΅ού. Ζητούσε επίσης αύξηση των κονδυλίων για την περιστολή της ρύπανσης.

Αυτή τη συνολική πρόταση για την ασφάλεια των θαλασσών η ελληνική εξωτερική πολιτική επιμένει να συρρικνώνει σε ένα και μόνο θέμα: τη «λαθρομετανάστευση».

Αν ληφθεί υπόψη ότι τα παράλια της Τουρκίας απ’ όπου προέρχεται μεγάλος αριθμός μεταναστών είναι πολύ κοντά στα ελληνικά νησιά, είναι αναμενόμενη η επιμονή της Ελλάδας να καταστήσει κατά κάποιο τρόπο «ευρωπαϊκά» τα θαλάσσια σύνορά της, ώστε να υποχρεωθεί και η γειτονική χώρα να σεβαστεί κάποιους κανόνες. Από την άλλη μεριά, όμως, η έλλειψη βούλησης να παταχθούν παράλληλα τα επικίνδυνα φαινόμενα λαθρεμπορίου όπλων, καυσίμων, χημικών κ.λπ., καθώς και η ανεξέλεγκτη πλοήγηση παλιών και κατεστραμμένων καραβιών ακόμα και για τη μεταφορά νησιωτών κι όχι μόνο φορτίων, δημιουργεί εύλογες απορίες για τις μονοσήμαντες κυβερνητικές ευαισθησίες.

Και σ’ αυτή την ιστορία...

Το ανησυχητικό είναι ότι όλα τα σύγχρονα λιμενικά μέσα που διαθέτει η Ελλάδα μοιάζουν να αξιοποιούνται αποκλειστικά για την ανάσχεση της διακίνησης μεταναστών, όπως προκύπτει από τις ανακοινώσεις του Υπουργείου Ναυτιλίας:

«Η Διεύθυνση Ασφάλειας του ΥΕΝ δουλεύοντας συστηματικά και μεθοδικά για την αντιμετώπιση της αθρόας μετακίνησης πολιτικών προσφύγων από τα τουρκικά παράλια προέβη σε σειρά μέτρων. Εκπόνηση σχεδίου επιτήρησης με εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας καθώς και διενέργεια περιπολιών από χερσαίες και θαλάσσιες δυνάμεις, χρησιμοποιεί εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας όπως θερμικές κάμερες και συστήματα επικοινωνιών».

Ας ελπίσουμε ότι το επόμενο Prestige που δεν θα έχει «θερμικά ανιχνεύσιμο φορτίο» (δηλαδή ανθρώπους) αλλά μόνο απόβλητα και θα πλέει ανενόχλητα στο Αιγαίο με κάποια σημαία ευκαιρίας, δεν θα βυθιστεί λόγω βλάβης και θα γλιτώσουν οι ακτές. Από τις στατιστικές που πήραμε από το ΥΕΝ προκύπτει ότι στο επίπεδο της αποτροπής μεταναστών στα ανατολικά σύνορα πολλαπλασιάζονται τα περιστατικά, αλλά αυξάνει και ο αριθμός των μεταναστών που επιχειρούν να αποβιβαστούν στα ελληνικά παράλια τα τελευταία χρόνια. Από 612 άτομα που «απέτρεψαν» οι ελληνικές αρχές το 2001 φτάσαμε στα 1081 (μέχρι τον Σεπτέμβριο) του 2006 και από 9 περιστατικά το 2001 σημειώθηκαν 133 το 2006. Είναι τόσο μεγάλος ο εκνευρισμός της Αθήνας στο θέμα αυτό που με την απλή πληροφορία ότι ύποπτο σκάφος πλέει κοντά στη Σύρο (1/10/06) το Πολεμικό Ναυτικό έστειλε για παρακολούθηση ένα υποβρύχιο και δύο πυραυλακάτους για να ανακαλύψει τελικά 60 μετανάστες.

...μπήκαν τα λιμεναρχεία

Διαφωτιστική ήταν η συνομιλία μας με εκπρόσωπο του γραφείου Τύπου του ΥΕΝ σχετικά με τις οδηγίες που έχουν τα κατά τόπους λιμεναρχεία, όταν αντιλαμβάνονται 'ύποπτα’ σκάφη:

«Οι οδηγίες που υπάρχουν εναρμονίζονται με τον Κώδικα Διεθνούς Ναυτικού Δικαίου και με τον κώδικα Ναυτικού Δικαίου που περιλαμβάνουν όλες τις διεθνείς συμβάσεις. Οταν υπάρχει το στίγμα, και άσχετα αν υπάρχουν μέσα στο σκάφος λαθρομετανάστες ή όχι, γίνονται όλες οι ενέργειες που απαιτούνται από το λιμενικό σώμα με κατεύθυνση τη διάσωση ανθρώπων και σκαφών που κινδυνεύουν μέσα στη θάλασσα. Οι σαφέστατες οδηγίες είναι κατά προτεραιότητα η διάσωση. Προσεγγίζουμε και προσπαθούμε να διασώσουμε ακόμα και αν το σκάφος δεν βυθίζεται αλλά απλά κινδυνεύει».

- Στην περίπτωση που δεν κινδυνεύει το σκάφος αλλά γνωρίζετε ότι μεταφέρει μετανάστες γίνεται η προσπάθεια της αποτροπής; Τι σημαίνει αυτό και τι οδηγίες υπάρχουν;

«Υπάρχουν κάποιες οδηγίες εμπλοκής διότι με το όμορο κράτος έχουμε θαλάσσια σύνορα και οι οδηγίες αυτές είναι απόρρητες. Είναι κάτι παρόμοιο όπως γίνονται και οι αναχαιτίσεις στον αέρα. Είναι συνήθως βράδυ, τα σκάφη τα δικά μας πλέουν πάνω στην οριογραμμή και διαφυλάσσουν τα θαλάσσια σύνορα. Εκεί λοιπόν όταν δούνε ένα σκάφος χωρίς φώτα, να μην τηρεί τον Κώδικα Ν. Δ. να μην ανταποκρίνεται στις κλήσεις κ.λπ. τότε αυτό θεωρείται ύποπτο σκάφος και γίνεται προσπάθεια να αποτραπεί η είσοδός του στην Ελληνική Επικράτεια. Η λέξη αποτροπή -δεν θέλω να παρεξηγηθεί- σημαίνει ότι παραπλέουν τα δύο σκάφη, του κάνουμε ηχητικές επισημάνσεις και, αν δεν ανταποκριθεί, προσπαθούμε να τον οδηγήσουμε έξω από τον ελλ. χώρο. Αν παρόλα αυτά καταφέρει και μπει, τότε συλλαμβάνονται οι επιβάτες και οδηγούνται στη ξηρά και το σκάφος ελλιμενίζεται. Τις περισσότερες φορές όμως και αφού μιλάμε για λαθρομετανάστες, να ξέρετε ότι οι ίδιοι στρέφονται και επιστρέφουν στις τουρκικές ακτές ιδίως όταν συνήθως μέσα βρίσκονται και οι δουλέμποροι. Αυτό είναι η αποτροπή. Υπάρχει μια καταδίωξη».

- Μου είπατε ότι το ίδιο συμβαίνει στον αέρα αλλά στο ναυτικό δίκαιο γνωρίζουμε ότι ένα οποιοδήποτε ύποπτο σκάφος πρέπει να οδηγηθεί πρώτα στο λιμάνι και μετά να γίνει η έρευνα.

«Αν είναι στα ελληνικά ύδατα αυτό ισχύει αφού προσεγγιστεί το σκάφος. Στην οριογραμμή όμως γίνεται η περιπολία και δείχνουμε τις θέσεις μας για να αποτραπεί η διέλευση. Από μόνοι τους γυρνάνε πίσω».

- Δεν είναι λίγο επικίνδυνο όμως αυτό; Εχουμε πολλά περιστατικά πνιγμών στην προσπάθεια να ξεφύγουν οι μετανάστες.

«Τα περισσότερα είναι μαύρη προπαγάνδα της όμορης χώρας. Οι πνιγμοί γίνονται όταν αναποδογυριστεί η βάρκα πριν φτάσουν τα ελληνικά περιπολικά και τους διασώσουν. Η ελληνική παράδοση έχει προτεραιότητα το σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή. Υπάρχει δυστυχώς μεγάλη κλιμάκωση τέτοιων περιστατικών τα τελευταία χρόνια. Ξεκαθαρίζω ότι πρώτα προέχει η διάσωση. Στην οριογραμμή όμως υπάρχει η πρόληψη-αποτροπή. Μόνο με την παρουσία μας τους αποτρέπουμε να περάσουν. Διαφορετικά θα τους συλλάβουμε, θα τους περιθάλψουμε και θα τους οδηγήσουμε στη στεριά στα κέντρα υποδοχής».

- Η ευθύνη μοιάζει να βαραίνει αποκλειστικά τους ώμους των λιμενικών όταν αυτά θα πρέπει να ρυθμίζονται από διμερείς συμφωνίες.

«Υπάρχουν συμφωνίες που όμως η Τουρκία δεν τις τηρεί. Τι διπλωματία μπορεί να κάνει κανείς με τους Τούρκους; Ολόκληρη η Ευρώπη έχει αυτό το πρόβλημα. Αυτοί δεν δέχονται καν ότι προέρχονται οι λαθρομετανάστες από τη χώρα τους. Πώς να γίνει μετά επαναπροώθηση; Επιβαρύνεται η Ελλάδα ακόμα και οικονομικά. Η ευρωπαϊκή ακτοφυλακή θα έχει το πλεονέκτημα ότι δεν θα επαφίεται στις διμερείς σχέσεις, η επαναπροώθηση θα γίνεται αυτομάτως με την ομπρέλα της Ε.Ε. και η Τουρκία θα είναι τότε υποχρεωμένη να τους δέχεται».

- Προς το παρόν όμως αυτό που έχουμε είναι οι διασώσεις αλλά και τα νούμερα πνιγμένων ανθρώπων. Οι βόλτες στις οριογραμμές εξακολουθούν και περικλείουν κίνδυνους.

«Ποτέ δεν συμβαίνουν ατυχήματα όταν υπάρχουν τα ελληνικά σκάφη δίπλα. Τα υπόλοιπα είναι μαύρη προπαγάνδα των Τούρκων. Για μας προέχει η διάσωση».

Από τη Σκύλλα στη Χάρυβδη

Τα ίδια περίπου μας είπε και ο λιμενάρχης Μυτιλήνης κ. Μικρομάστορας σε συνομιλία μας σχετικά με το καταγγελλόμενο από τα τουρκικά ΜΜΕ περιστατικό αναγκαστικής βουτιάς μεταναστών στις 22/9/06. Κατηγορηματικά αρνήθηκε ακόμα και την ύπαρξη οποιουδήποτε συμβάντος την ημέρα εκείνη και απέδωσε όλη την ιστορία σε τούρκικη προπαγάνδα. Μας μίλησε ακόμα για τις δύσκολες συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι λιμενικοί και για τις επίπονες προσπάθειές τους να αποτρέπουν και να διασώζουν όταν χρειάζεται μετανάστες που διακινούνται από τις τουρκικές ακτές.

Από τα Αιολικά Νέα και τη δημοσιογράφο Πέλλη Γιακουμή ζητήσαμε πληροφορίες για το περιστατικό με τους 15 μετανάστες που φέρεται ότι συνελήφθησαν στην περιοχή Μανταμάδου και, αντί να οδηγηθούν στο κέντρο υποδοχής, παραδόθηκαν στις λιμενικές αρχές, επιβιβάσθηκαν σε ταχύπλοο σκάφος και οδηγήθηκαν προς τις τουρκικές αρχές με άγνωστο προορισμό. Η δημοσιογράφος μάς τόνισε ότι το συμβάν είναι γεγονός πέραν πάσης αμφιβολίας. « Η καταγγελία έγινε από την κίνηση 'Συνύπαρξη’ μία μέρα μετά από τη δημοσίευση στη Χουριέτ. Στην αρχή η εφημερίδα μας καταδίκασε την προπαγάνδα της Χουριέτ. Ξέραμε ότι γίνονται αποτροπές από τα ελληνικά σκάφη αλλά όχι ότι τους φορτώνουν αφού έχουν βγει στη στεριά και τους περνάνε ξανά απέναντι. Το θέμα όμως είναι ότι η καταγγελία της 'Συνύπαρξης’ είναι ακριβής και από πηγές του λιμεναρχείου μάθαμε ότι περίπου για να 'τελειώνει’ το θέμα τούς πήγανε απέναντι. Το περίεργο είναι ότι δεν έγινε τίποτα. Ούτε ΕΔΕ ούτε έρευνα για μια τέτοια σοβαρή καταγγελία. Ισως αυτό είναι μια νέα πρακτική αντιμετώπισης των λαθρομεταναστών». Τρεις μέρες μετά, τα τουρκικά ΜΜΕ αναφέρουν και δεύτερο περιστατικό.

«Στις 25/9/06», γράφει η Χουριέτ, «νότια του Τσεσμέ διασώθηκαν από τουρκικά σκάφη 31 μετανάστες και ανεσύρθησαν 6 νεκροί». Τα τουρκικά ΜΜΕ ισχυρίστηκαν ότι οι διασωθέντες κατήγγειλαν ότι αφού είχαν βγει σε ελληνικό νησί (Χίος) τους συνέλαβαν, τους έβαλαν χειροπέδες, τους επιβίβασαν στο σκάφος του λιμενικού κι όταν πλησίασαν τις τουρκικές ακτές τους έβγαλαν τις χειροπέδες και τους έριξαν στη θάλασσα. Αποτέλεσμα 6 πνιγμένοι μετανάστες. Το λιμεναρχείο Χίου αρνήθηκε με τη σειρά του την ύπαρξη τέτοιου περιστατικού και μέχρι τώρα δεν προέκυψαν στοιχεία για τη βασιμότητα των καταγγελιών ούτε από δημοσιογράφους ούτε και από την ύπατη αρμοστεία του ΟΗΕ για καμία από τις δύο αυτές καταγγελίες.

Συνομιλήσαμε με τον Στρ. Πάλλη, εκπρόσωπο της κίνησης 'Συνύπαρξη’: «Ο λιμενάρχης τα αρνείται όλα. Βέβαια δεν νομίζω τελικά ότι έγινε ακριβώς έτσι. Δεν διακινδυνεύουν οι λιμενικοί τη ζωή τους να πάνε μέσα στα τουρκικά ύδατα για να αφήσουν τους λαθρομετανάστες. Εγώ θα σταθώ στην ουσία. Από τη μία τους δίνουν εντολές να είναι στα σύνορα και να αποτρέπουν την είσοδο από την άλλη τους ζητάνε την 'ασφαλή αποτροπή’. Πώς γίνεται αυτό, ρε παιδιά; Πάμε κοντά και τους λέμε να φύγουνε. Βασικά κάνουνε κανένα ελιγμό με τη βάρκα, τους βάζουνε απόνερα για να τους αναγκάσουν να φύγουνε. Το ίδιο κάνει κι ο Τούρκος παραδίπλα, βαράει τη βάρκα, κάνει απόνερα και οι άνθρωποι βρίσκονται στα δυο στενά μέσα, κι όποιος σωθεί! Βέβαια αν δεν γίνει αυτό, τότε θα μπούνε όλοι μέσα. Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα! Το βασικό πρόβλημα βέβαια το δημιουργεί η Τουρκία. Εμείς από την άλλη έχουμε δει διασώσεις πολλές από δικούς μας και δεν μπορώ τελικά να πω ότι έτσι έγινε».

Το Αιγαίο και η Μεσόγειος πέρα από τα παλιά πολεμικά ναυάγια και τα απόβλητα γεμίζει τα τελευταία χρόνια με πτώματα προσφύγων που αναζητούν μια τελευταία ευκαιρία για ζωή.

Το μόνο σίγουρο, ειδικά για τη θάλασσα του Αιγαίου, είναι ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις σε ζητήματα καθημερινότητας έχουν αφεθεί στα χέρια των λιμενικών, αστυνομικών και συνοριακών φρουρών των δύο χωρών που μεταξύ άλλων καλούνται να αποφασίζουν για την τύχη των 'λαθρομεταναστών’.

Η 'επαναπροώθηση λαθρομεταναστών’ ή 'απόκρουση απόβασης’ ή 'ασφαλής αποτροπή’ (ειδικοί όροι που αφορούν τα θαλάσσια περιστατικά) και άλλοι τέτοιοι χαρακτηρισμοί που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν συνήθεις πρακτικές δεν κατορθώνουν να κρύψουν την πραγματικότητα σε ό,τι αφορά την τύχη των ανεπιθύμητων μεταναστών. Οι λύσεις αρχίζουν και τελειώνουν στην καλύτερη αστυνόμευση των ακτών. Ευρωπαϊκές και ευρωτουρκικές ακτοφυλακές είναι το όραμα των υπευθύνων. Τελειότερα μέσα αποτροπής εισόδου στα χωρικά μας ύδατα. Η δική μας όμως απορία είναι πώς, αφού όλες οι διασώσεις γίνονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και με την αυτοθυσία των λιμενικών, αμέσως μετά καταλήγουν αυτοί οι ναυαγοί στα μπουντρούμια που ονομάζονται κέντρα υποδοχής, στοιβαγμένοι ο ένας πάνω στον άλλον σε άθλιες συνθήκες διαβίωσης (βλ. 'Αποθήκες ψυχών’, 'Ε’, 21/10/2006). Ποια κονδύλια έχει εισπράξει η Ελλάδα από την Ε.Ε. μέχρι τώρα για την περίθαλψη και τη φροντίδα των ανθρώπων αυτών, πώς έχουν διατεθεί και τι ενέργειες γίνονται για την καλυτέρευση των συνθηκών ζωής των κατά τόπους ναυαγών μεταναστών;
 

 


Οι αριθμοί της ντροπής

Στις λεπτομερείς στατιστικές για την παράνομη μετανάστευση παραλείπεται πάντοτε η αναφορά στους αριθμούς των νεκρών και αγνοούμενων μεταναστών. Υπάρχουν οι αριθμοί των περιστατικών, των συλληφθέντων, των διακινητών αλλά και των κατασχεθέντων σκαφών. Πουθενά δεν αναφέρονται οι νεκροί.

Η ιστοσελίδα του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου “Fortress Europe” δημοσιεύει ανά μήνα και ξεχωριστά για κάθε χώρα τους αριθμούς των θυμάτων μεταναστών στην προσπάθειά τους να εισέλθουν σε κάποια χώρα της Ε.Ε. Στις 6/10/06 το δελτίο του Παρατηρητηρίου συνοψίζει: «5.544 μετανάστες πέθαναν από το 1988 μέχρι τον Οκτώβρη του 2006 στα Ευρωπαϊκά Σύνορα. Από αυτούς οι 1803 είναι αγνοούμενοι που έπεσαν στη θάλασσα. Στη Μεσόγειο και στον Ατλαντικό προς την Ισπανία πέθαναν 4.363 μετανάστες. Στα στενά της Σικελίας 1.873 άνθρωποι πέθαναν προσπαθώντας να φτάσουν στη Μάλτα και την Ιταλία. 1.135 από αυτούς αγνοούνται στη θάλασσα. Στη θαλάσσια πορεία στα στενά του Γιβραλτάρ προς Ιταλία 1.469 νεκροί Αφρικανοί, ανάμεσά τους 281 αγνοούμενοι. Στη θάλασσα του Αιγαίου μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας πέθαναν 408 εκ των οποίων 168 αγνοούνται. Τέλος στην Αδριατική ανάμεσα στην Αλβανία, Ιταλία και Μαυροβούνιο χάθηκαν 474, οι 136 είναι αγνοούμενοι».

- 369 άνθρωποι βρέθηκαν νεκροί στοιβαγμένοι σε φορτηγά και κοντέινερ στην Αλβανία, Γαλλία, Ελλάδα, Τουρκία, Μ. Βρετανία, Ιρλανδία, Ιταλία, Ολλανδία, Ισπανία και Ουγγαρία.

- 146 άνθρωποι πέθαναν από δίψα στην έρημο της Σαχάρας προς την πλευρά της Μεσογείου στην προσπάθειά τους να φύγουν από την Αφρική (Σουδάν, Μαλί και Νιγηρία).

- 88 άνθρωποι ανατινάχτηκαν στα ναρκοπέδια των ελληνοτουρκικών συνόρων.

- 51 πνίγηκαν σε ποτάμια στα βοσνιοκροατικά, ελληνοτουρκικά, αυστροσλοβακικά και ιταλοσλοβενικά σύνορα.

- 34 νεκροί βρέθηκαν παγωμένοι μέσα σε φορτηγά στα σύνορα Τουρκίας, Ελλάδας και Σλοβακίας.

- 20 άνθρωποι σκοτώθηκαν στα τρένα στην προσπάθεια να φτάσουν στην Αγγλία.

- 20 άνθρωποι σκοτώθηκαν από αστυνομικά πυρά στα σύνορα της Ισπανίας.

- 11 άνθρωποι κάηκαν σε αεροδρόμιο της Ολλανδίας περιμένοντας την απέλασή τους.

- 9 άνθρωποι πυροβολήθηκαν από Τούρκους και Γιουγκοσλάβους στρατιώτες.

- Τέλος 5 άνθρωποι βρέθηκαν νεκροί στο χώρο αποσκευών αεροπλάνων.

Ειδικά για την περιοχή του Αιγαίου το Παρατηρητήριο αναφέρει ότι το περιστατικό του Σεπτεμβρίου ρίχνει λίγο φως σχετικά με το τι ακριβώς συμβαίνει εκεί. «Το τελευταίο ναυάγιο αναφέρεται ότι έγινε τον Ιούνιο του 2006, όμως η μείωση των περιστατικών στην ουσία αποκαλύπτει την πολιτική της εντατικής απόκρουσης της παράνομης μετανάστευσης που υιοθετήθηκε από την Ελλάδα με την υποστήριξη της Ε.Ε. Τα επίσημα στοιχεία μιλούν από μόνα τους. Από τις αρχές του 2006 μέχρι τον Αύγουστο η ελληνική αστυνομία συνέλαβε 48010 μετανάστες χωρίς τα απαραίτητα έγγραφα παραμονής. Πάνω από 10000 από αυτούς προωθήθηκαν στις χώρες προέλευσής τους. Για τους άλλους -σύμφωνα με πηγές του αρμόδιου υπουργείου- άρχισαν οι διαδικασίες εκτόπισης. Τον περασμένο Σεπτέμβρη 8 άνθρωποι πνίγηκαν στην Κρήτη προσπαθώντας να φτάσουν στη στεριά και 2 άλλοι ανατινάχτηκαν στο ναρκοπέδιο του Εβρου. Τέλος τα 6 θύματα που βρέθηκαν κοντά στις τουρκικές ακτές και που παραλίγο να οδηγήσουν τις δύο χώρες σε διπλωματικό επεισόδιο καθώς δικηγόροι από τη Σμύρνη, μέλη της Διεθνούς Αμνηστίας, ζήτησαν να γίνει έρευνα κατηγορώντας ευθέως την ελληνική ακτοφυλακή».

Τέλος, το Παρατηρητήριο αναφέρεται στην πρωτοβουλία Φρατίνι για τα ζητήματα μετανάστευσης και ασφάλειας των ευρωπαϊκών θαλασσών που ήδη έχει τεθεί σε λειτουργία κυρίως στην περιοχή της Λιβύης. Οι δοκιμαστικές περιπολίες κράτησαν δύο εβδομάδες με συμμετοχή ιταλικών, μαλτέζικων και ελληνικών σκαφών και με τη συμβολή γερμανικού ελικοπτέρου. Παράλληλα δόθηκε χρηματική και τεχνολογική βοήθεια στον Καντάφι από τις Βρυξέλλες (3 εκ. ευρώ) ώστε να έχει τη δυνατότητα αποτροπής του μεταναστευτικού κύματος προς την Ευρώπη με σύγχρονα μέσα και εξοπλισμό. Οι απάνθρωπες μέθοδοι που αποδεδειγμένα χρησιμοποιεί το καθεστώς της Λιβύης εναντίον των επίδοξων μεταναστών δεν μοιάζει να προβληματίζουν τις κυβερνήσεις των χωρών της Ευρώπης, αρκεί να επιτυγχάνεται ο τελικός στόχος.
 


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Ayman Zohry
«Migration Without Borders: North Africa as a Reserve of Cheap Labour for Europe»

(19 January 2005, UNESCO)
Προσπάθεια να προσεγγιστεί το πρόβλημα της μετανάστευσης από μια εντελώς διαφορετική σκοπιά. Οι συνέπειες μια ελεύθερης μεταναστευτικής πολιτικής.

Dirk Sterckx
«Εκθεση σχετικά με τη βελτίωση της ασφάλειας στη θάλασσα»
(7/4/04)
Η έκθεση του Ευρωκοινοβουλίου για την αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης. Σήμερα την στρέφουν κατά των μεταναστών.

Ανθρώπινες ασπίδες στα σύνορα
Ερευνα του «Ιού» για στρατόπεδα προσφύγων στα χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ενωσης


ΕΠΙΣΚΕΦΤΕΙΤΕ

www.yen.gr
www.ydt.gr
www.mfa.gr

Οι δικτυακοί τόποι των τριών υπουργείων (Εμπορικής Ναυτιλίας, Δημόσιας Τάξης και Εξωτερικών) που προωθούν την ελληνική ιδέα της Ευρωπαϊκής Ακτοφυλακής ως μέσου απόκρουσης του μεταναστευτικού ρεύματος από την Αφρική και την Ασία προς την Ευρώπη.

www.unhcr.ch
Yπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.

«Fortress Europe”
http://fortresseurope.blogspot.com/

Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τους Μετανάστες.


ΔΕΙΤΕ

«Το μετέωρο βήμα του πελαργού» του Θόδωρου Αγγελόπουλου (1991).
Η ποιητική αλληγορία για τα σύνορα, τους πολιτικούς πρόσφυγες και τη μετανάστευση που προκάλεσε την αντίδραση των υπερεθνικοφρόνων με τα γυρίσματά της στο φέουδο του μητροπολίτη Καντιώτη.
Η ταινία ξεκινά με τη σκηνή των πτωμάτων Ασιατών φυγάδων να επιπλέουν στη θάλασσα, και γύρω τους τα περιπολικά τα φουσκωτά και τα ελικόπτερα του λιμενικού. Σύμφωνα με το σενάριο, οι πολιτικοί πρόσφυγες ρίχτηκαν κάποιο βράδυ στο νερό μετά την άρνηση των ελληνικών αρχών να τους δοθεί άσυλο.

 

Ελευθεροτυπία, 19/11/2006

 

www.iospress.gr