ΚΟΝΩΝΕΙΟΝ ΑΓΟΣ

 

Πειραιάς, ανοχύρωτη πόλη
 

Τα αρχαία τείχη του Πειραιά άντεξαν πολλούς επιδρομείς. Ομως ο Κόνων που τα 'χτίσε δεν είχε προβλέψει την άλωση της πόλης από το κύκλωμα της διασκέδασης. Τα τραπεζοκαθίσματα καταπίνουν τα τελευταία απομεινάρια του έργου του.

 

Με ιδιαίτερες τιμές υποδέχτηκε πριν από λίγες μέρες ο Δήμαρχος Πειραιά Χρήστος Αγραπίδης τον υπουργό Δημόσιας Τάξης Γιώργο Βουλγαράκη. Η συνάντηση επισφραγίστηκε με την υπογραφή μνημονίου συνεργασίας της δημοτικής αστυνομίας με την ΕΛΑΣ για τη σωστή και αποτελεσματική αστυνόμευση και, φυσικά, την εφαρμογή των νόμων. Κάπως δύσκολο το βλέπουμε.

Η ευθεία στήριξη του δημάρχου από τον υπουργό («ο Αγραπίδης είναι από τους καλύτερους δημάρχους που είχε ποτέ ο Πειραιάς») δεν αφήνει πολλά περιθώρια ελπίδας για τη βελτίωση της αφόρητης κατάστασης που βιώνουν οι κάτοικοι της πόλης. Οταν βασιλεύει ο νόμος της νύχτας, των αυθαίρετων κατασκευών, των παράνομων αδειών, των καταπατήσεων αρχαιολογικών χώρων, των παρκαδόρων και των μπράβων, είναι φανερό ότι η δημοτική αστυνομία δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα χωρίς τη συνδρομή της ΕΛΑΣ. Μέχρι στιγμής, στο όνομα των συμφερόντων ιδιοκτητών εστιατορίων, μπαρ και καφετεριών ο Δήμος αφήνει ανενόχλητες όλες αυτές τις παραβάσεις και είναι δύσκολο να φανταστούμε προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί αυτή η συνεργασία. Η πονεμένη ιστορία του Κονώνειου τείχους το επιβεβαιώνει. Εξάλλου τη νύχτα τα τείχη ούτε που φαίνονται!

Την 1η Νοεμβρίου αναβλήθηκε για τέταρτη φορά η δίκη του κ. Αγραπίδη στο Β΄ Τριμελές Πλημμελειοδικείο Πειραιά. Η βαριά κατηγορία αφορά τη χορήγηση αδειών από το δήμο για τη λειτουργία καταστημάτων πάνω στο αρχαίο Κονώνειο τείχος, στην Πειραϊκή. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο «ο Χρήστος Αγραπίδης τέλεσε με πρόθεση τις επόμενες αξιόποινες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, ενώ ήταν υπάλληλος, με πρόθεση παρέβη τα καθήκοντα της υπηρεσίας του, με σκοπό να προσκομίσει σε άλλους παράνομο όφελος. Ειδικά με την ιδιότητα του δημάρχου με πρόθεση παρέβη τα καθήκοντq της υπηρεσίας του χορηγώντας μετά από εξουσιοδότηση στον αντιδήμαρχο Πέτρο Μαντούβαλο τις άδειες χρήσης κοινόχρηστων χώρων σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος σε περιοχή που έχει κηρυχθεί αρχαιολογικός χώρος (Κονώνειο τείχος), όπου απαγορεύεται η εγκατάσταση τραπεζοκαθισμάτων χωρίς της άδεια της αρμόδιας υπηρεσίας και μάλιστα παρά τη ρητά εκφρασμένη αντίθεση αυτής (6526/12.12.1996 και 3946/13.7.2001 έγγραφα της Β’ Εφορείας αρχαιοτήτων) σκοπεύοντας να προσπορίσει στους ιδιοκτήτες των καταστημάτων παράνομο όφελος». Συγκατηγορούμενοι είναι οι 10 ιδιοκτήτες των καταστημάτων. Την πρώτη φορά η δίκη αναβλήθηκε λόγω απεργίας της ΑΔΕΔΥ. Τις άλλες τρεις λόγω υπέρβασης του ωραρίου των γραμματέων. Κατά σύμπτωση, η δίκη Αγραπίδη μπαίνει πάντα προς το τέλος του πινακίου. Σε 8 μήνες η υπόθεση παραγράφεται. Η επόμενη εκδίκαση ορίστηκε για τις 22/12/2005.

Πολλά τα πάθη αυτού του αρχαίου μνημείου. Στον πόλεμο βομβαρδίστηκε μαζί με τον Πειραιά από Ιταλούς, Γερμανούς και Συμμάχους. Επί χούντας το μπάζωσε ο Σκυλίτσης και επί δημοκρατίας ο Δήμος το νοίκιασε για "τραπεζοκαθίσματα". Το πρώτο κακό είναι ότι αυτός ο Κόνων πέρα από τις προβληματικές του σχέσεις με τους Πέρσες έπιασε κι έχτισε με τείχη ολόκληρη την παραλία από το Τουρκολίμανο μέχρι τη Φρεαττύδα. Ενα δεύτερο κακό είναι ότι όλα τα κομμάτια που απέμεναν τα φωτογράφισε και τα κατέγραψε μεθοδικά η αρχαιολόγος Ηώ Ζερβουδάκη από τη δεκαετία του '60. Είναι τέλος διαπιστωμένο ότι ο τουρίστας για τον οποίο όλοι κόπτονται έρχεται στην Ελλάδα να δει τραπεζοκαθίσματα, μπετόν και επιχωματώσεις, διαφορετικά δεν θα σπεύδανε όλοι να καλύψουν με τέτοιους τρόπους ό,τι αρχαίο έχει απομείνει. Ειδικά στην περίπτωση του Κονώνειου τείχους ξετυλίγεται άλλη μια αμαρτωλή πειραιώτικη ιστορία που έρχεται να επιβεβαιώσει την αρχή ότι πάνω από όλα τα δικαστήρια και τους θεσμούς στέκει η νοσηρή σχέση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας με την κατά τόπους πολιτική εκπροσώπηση.

Μόνοι λοιπόν που αντιδρούν είναι κάποιοι πολίτες, ελάχιστοι πολιτικοί εκπρόσωποι και κάποιοι επίμονοι αρχαιολόγοι. Μέσα σε εχθρικό και απειλητικό κλίμα προσπαθούν να περισώσουν ό,τι έχει απομείνει. Παρά το γεγονός ότι οι δικαστικές και διοικητικές αποφάσεις μιλούν για αποκατάσταση των τειχών, οι ιδιοκτήτες των καταστημάτων μαζί με τους δημοτικούς άρχοντες αποδεικνύονται ισχυρότεροι από υπουργεία, υπηρεσίες και νόμους. Εντεκα πολίτες ιδιοκτήτες οκτώ καταστημάτων αποδεικνύονται ισχυρότεροι και αυτού του ίδιου του υπουργού πολιτισμού δηλαδή του πρωθυπουργού. Καημένε Μπαϊρακτάρη!

Για την υπόθεση μιλήσαμε με το Θοδωρή Δρίτσα, εκπρόσωπο της δημοτικής παράταξης 'Το Λιμάνι της Αγωνίας', την πρώην βουλευτή Στέλλα Αλφιέρη και την πρόεδρο του συλλόγου "Ο Κόνων" Καίτη Τσουκάκη.

Αν έχεις τείχη διάβαινε

Το 1982, με απόφαση της τότε υπουργού Πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη, «όλο το Κονώνειο τείχος από τη Ζέα μέχρι και τη Σχολή Δοκίμων κηρύχτηκε ως προστατευόμενος αρχαιολογικός χώρος». Οπως μας εξιστορεί ο Θοδωρής Δρίτσας, «εκείνη την εποχή σε πολλά σημεία της ακτής υπήρχαν εγκαταστάσεις τραπεζοκαθισμάτων, εξέδρες επί των τειχών και πολλά καταστήματα, ενώ ο τότε δήμαρχος Πειραιά (Παπασπύρου) προστάτευε τους καταστηματάρχες. Η Μελίνα ήταν άτεγκτη, και μαζί με τους αρχαιολόγους και πολλούς Πειραιώτες πέτυχαν και ξηλώθηκαν όλα. Το τείχος ελευθερώθηκε σε όλη του την έκταση. Αυτό που έμεινε ήταν το τμήμα που βρίσκεται κάτω από το νοσοκομείο Μεταξά. Εκεί ο Σκυλίτσης στη δικτατορία αντί να μεταφέρει τα μπάζα του νοσοκομείου που επισκευάστηκε τότε, τα χρησιμοποίησε για να μπαζώσει τα τείχη και να διαμορφώσει ένα χώρο αναψυχής, σαν πλατεία. Εκεί ήταν το μόνο σημείο της περιοχής που εξαιτίας των κοιλοτήτων του δεν επέτρεπε να στηθούν καταστήματα. Ηταν ένας ελεύθερος χώρος. Ο Σκυλίτσης τον μπάζωσε, με αποτέλεσμα όχι μόνο να καλυφθούν τα τείχη και να χαλάσει η βόλτα, αλλά χάλασε και η πλαζ της Φρεαττύδας. Κάθε χειμώνα όλα αυτά τα μπάζα (σίδερα, δοκάρια, κ.λπ.) τα παίρνει το κύμα και τα μεταφέρει στην παραλία. Την άνοιξη ο δήμος φέρνει κάτι εργάτες να καθαρίσουν λίγο και τέλος έρχονται και μερικά φορτηγά με αμμοχάλικο για να γίνει κάπως χρηστικός ο χώρος».

Από τότε λοιπόν όλοι ελπίζουν ότι κάποτε θα αποκατασταθεί το ανοσιούργημα του Σκυλίτση. Η διαδικασία της αποχωμάτωσης είναι πολυδάπανο έργο και μέχρι τώρα διάφοροι υπουργοί και δήμαρχοι το προαναγγέλλουν, αλλά το αποφεύγουν. Οι λόγοι δεν είναι όμως πάντοτε οι ίδιοι. Αλλοι θέλουν την αποκατάσταση του μνημείου, άλλοι την πολιτική τους ανάδειξη και άλλοι ένα άλλοθι για την καθυστέρηση των επιβαλλόμενων ενεργειών πριν την απομάκρυνση των μπαζών. Χώρια που η περιοχή αυτή έχει γίνει επικίνδυνη, διότι σιγά σιγά καταρρέει και σε μια μεγάλη κατολίσθηση από νεροποντή ή από σεισμό μπορεί να πέσει όλο το μπαζωμένο κομμάτι. Ηδη υπάρχουν και περιπτώσεις τραυματισμού πολιτών.

«Μετά την αποκατάσταση του τείχους είχαν μείνει εκεί δύο μαγαζιά που κι αυτά έπρεπε να φύγουν» συνεχίζει ο κ. Δρίτσας, «επειδή όμως τότε για να γίνει η αποχωμάτωση χρειάζονταν ειδικοί πόροι και μελέτες τα μαγαζιά γλίτωσαν. Αργότερα η αρχαιολογική υπηρεσία ανακάλυψε ότι όχι μόνο δεν έφυγαν τα δύο αλλά γίνανε οκτώ μαγαζιά, κι αυτό με ευθύνη κυρίως της διοίκησης Λογοθέτη και εν συνεχεία της διοίκησης Αγραπίδη, πρωτοστατούντος και του Μαντούβαλου, όταν ήτανε υπεύθυνος αντιδήμαρχος για τα τραπεζοκαθίσματα. Πέραν αυτού έγιναν και ολόκληρες κατασκευές με πλαστικά, ξύλα και πλακάκια με παράνομες άδειες σε χώρο χαρακτηρισμένο σαν μνημείο. Ενα μόνο από αυτά, ο 'Αχινός', είναι πάνω σε ιδιωτική έκταση, εκεί βρισκόταν το σπιτάκι του αρχιμουσικού του Πειραιά, του Φακιολά. Αυτό έπρεπε να το πάρει ο δήμος. Το διαπραγματεύτηκε τότε, αλλά την τελευταία στιγμή χωρίς κανένας να ξέρει γιατί, ο Λογοθέτης έκανε πίσω και το πήρανε οι επιχειρηματίες Βαλής και Κωστάλας που έφτιαξαν τον 'Αχινό' και μάλιστα με πολύ λίγα λεφτά. Στην πραγματικότητα τους το παραχώρησε. Γι' αυτό και ο 'Αχινός' διαφοροποιείται από τους άλλους και γι’ αυτό και η πρόσφατη απόφαση του ΚΑΣ του δίνει το δικαίωμα να μείνει, αφού διορθώσει ορισμένες παρανομίες και επεκτάσεις, επειδή θεωρεί σύμφωνα και με την έκθεση της Ζερβουδάκη ότι εκεί που είναι το ίδιο το κτίριο δεν υπάρχουν αρχαιολογικά ευρήματα».

Για τα υπόλοιπα 7 μαγαζιά που είναι σε δημόσια έκταση και πάνω σε αρχαιολογικό χώρο δεν δόθηκε καμιά άδεια. Το ΥΠΠΟ με γνωμοδότηση του ΚΑΣ επιβεβαίωσε ότι είναι 100% παράνομη η κατάληψη του χώρου και μόνο για 'κοινωνικούς' λόγους τους έδωσε ένα χρόνο παράταση. Αυτός ο χρόνος έληξε τον Οκτώβριο. Και όχι μόνο δεν φύγανε αλλά με αποφάσεις που εξέδωσε στη διαδικασία αυτή το δημοτικό συμβούλιο δόθηκε η δυνατότητα και νέων προσφυγών. Είναι χαρακτηριστικό ότι στα πρακτικά της συνεδρίασης του δημοτικού συμβουλίου την 1/8/2005 διαβάζουμε σε παρέμβαση του κ. Μανωλάκου (σύμβουλος παράταξης Αγραπίδη) το εξής: «Εάν πηγαίνουμε με το γράμμα του νόμου το μόνο που θα πετύχουμε είναι να πεθάνει ο Πειραιάς από καταστήματα, από τα πάντα. Κυκλοφορεί η φήμη ότι άλλους καταστηματάρχες τους βοηθάμε και κάποιους άλλους θέλουμε να τους κλείσουμε». Με αυτό το επιχείρημα ζητάει ο κύριος Μανωλάκος να αποφασιστεί η παράνομη παραμονή των μαγαζιών πάνω στα τείχη. Ετσι, παρόλο που στην επιτροπή του αρ. 7 της περιφέρειας εκδόθηκε απόφαση με την οποία ακυρώθηκε η δημοτική απόφαση 818 (που επέτρεπε την περαιτέρω παραμονή των καταστημάτων), οι καταστηματάρχες και ο δήμος προσφύγανε στο Συμβούλιο Επικρατείας. Το ΣτΕ απέρριψε τις προσφυγές, αν και ο δήμος πριν εκδικαστεί η δική του προσφυγή την απέσυρε, βλέποντας ίσως ότι χάνει και ότι θα εκτεθεί. Εκδικάστηκαν μόνο οι προσφυγές των καταστηματαρχών και απορρίφθηκαν. Κι επειδή μετά το ΣτΕ και την απόφαση της επιτροπής του αρ. 7 δεν υπάρχει πλέον καμιά νομική βάση να παραμένουν τα τραπεζοκαθίσματα, η Στέλλα Αλφιέρη και ο δημοσιογράφος Μάκι Μαρσέιγ έκαναν προσφυγή σε μία ειδική επιτροπή του ΣΤΕ, το τριμελές συμβούλιο, το οποίο κρίνει την τήρηση των αποφάσεων των δικαστηρίων από τη διοίκηση. Εκδόθηκε και από εκεί λοιπόν απόφαση η οποία λέει ότι εντός τριών μηνών -προθεσμία που έληξε τον Αύγουστο- να υλοποιήσει ο δήμος όλες τις αποφάσεις και να ξηλώσει τα τραπεζοκαθίσματα και τις κατασκευές. Αμέσως μετά το δημοτικό συμβούλιο πήρε μια άλλη απόφαση λίγο διφορούμενη με βάση την οποία μετετέθη η ευθύνη της υλοποίησης των αποφάσεων του ΣτΕ γενικώς στο δήμο του Πειραιά. Οχι δηλαδή στο δήμαρχο και στο δημοτικό συμβούλιο αλλά γενικώς στις υπηρεσίες του δήμου. Οι υπηρεσίες αντέδρασαν στην αρχή ενώπιον του δημοτικού συμβουλίου. Ζήτησαν σαφείς εξηγήσεις και εν πάση περιπτώσει εκδόθηκαν κάποια πρωτόκολλα από τη δημοτική αστυνομία και την υπηρεσία εσόδων του δήμου, με βάση τα οποία μέχρι το Δεκαπενταύγουστο έπρεπε να γκρεμιστούν οι κατασκευές. Οταν οι αστυνομικοί πήγαν εκεί, χωρίς μπουλντόζες χωρίς τίποτα να υλοποιήσουν την απόφαση, οι καταστηματάρχες εξεγέρθηκαν με μαύρες σημαίες. Προχώρησαν με προσφυγή στο διοικητικό δικαστήριο για αναστολή εκτέλεσης της απόφασης και στην αρχή το πέτυχαν. Κατόπιν όμως, σε συνεδρίαση του τριμελούς, η αναστολή ανακλήθηκε. Δεν υπάρχει λοιπόν καμία πλέον απόφαση σε κανένα διοικητικό ή δικαστικό επίπεδο που να δικαιολογεί την παραμονή τους εκεί.

Η βασική παρανομία, που είναι και πολύ παλιά, έγκειται στο ότι και με το προηγούμενο καθεστώς του 1932 αλλά και με τον ισχύοντα αρχαιολογικό νόμο του 2002 χρειαζόταν άδεια της αρχαιολογικής υπηρεσίας για τη λειτουργία αυτών των καταστημάτων. Και επειδή τέτοια άδεια δεν θα έδινε ποτέ το ΚΑΣ, το παρακάμπτανε και χορηγούσαν τις άδειες ο κ. Λογοθέτης και ο κ. Αγραπίδης. Πάντα φυσικά με τη διαβεβαίωση ότι όταν θα γίνει η αποχωμάτωση τα καταστήματα θα φύγουν. Από την άλλη μεριά, εννοείται ότι αποχωμάτωση δεν μπορεί να γίνει χωρίς να έχουν φύγει και εν πάση περιπτώσει ο νόμος δεν τα συνδέει αυτά τα δύο με κανένα τρόπο. Ο φαύλος κύκλος όμως βολεύει, συν το ότι η παρουσία τους εκεί διαμορφώνει ένα επιχειρηματικό λόμπι που πιέζει σε κάθε κατεύθυνση για ευνοϊκές αποφάσεις.

«Το δημοτικό συμβούλιο εξέδωσε πάλι μια υποκριτική απόφαση με την οποία δεν ανακαλούνται οι άδειες όπως θα έπρεπε, ούτε τροποποιούνται", συμπληρώνει ο κ. Δρίτσας. "Οι άδειες έχουν εκδοθεί και για τον εσωτερικό χώρο των καταστημάτων που είναι μέσα σε πολυκατοικίες και είναι νόμιμο, αλλά και για τον έξω χώρο. Το λογικό θα ήταν λοιπόν να τροποποιηθούν και να ισχύουν μόνο για τον εσωτερικό χώρο που φυσικά δεν χρειάζεται άδεια από την αρχαιολογική υπηρεσία. Αυτοί όμως πήραν κατά πλειοψηφία μία απόφαση με την οποία ορίζεται ότι δεν ανακαλούνται αυτές οι άδειες αλλά ισχύουν μόνο για τον εσωτερικό χώρο. Αυτό δεν είναι αλήθεια, διότι πρακτικά σημαίνει ότι εάν ένας πολίτης φωνάξει το 100 και διαμαρτυρηθεί γιατί παραμένουν τα τραπεζοκαθίσματα εκεί, τότε ο καταστηματάρχης θα δείξει την άδεια και θα καθαρίσει. Αυτή τη στιγμή έχουν μεθοδεύσει όλη την ιστορία και ενώ δεν υπάρχει καμιά ένδικη βάση και έχουν εξαντληθεί όλες οι δυνατές αποφάσεις σε όλα τα επίπεδα, δεν υπάρχει καμιά αρχή για να τις υλοποιήσει. Πρέπει ξανά να γίνουν αγωγές και να ξαναρχίσουν όλα από την αρχή. Οσο για τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν θέλουν να ανακατευτούν οχυρωμένα πίσω από την καραμέλα των θέσεων εργασίας. Εμένα δύο φορές με προπηλάκισαν, τη δε Αλφιέρη την απειλούν μέχρι που πήγε και στον εισαγγελέα. Είμαστε εντελώς απροστάτευτοι, ενώ όλα τα δικαστήρια μας δικαιώνουν. Στο δε δημοτικό συμβούλιο ακούγονται από τους συμβούλους του κ. Αγραπίδη απίθανα πράγματα του τύπου: να γεμίσουν όλα τα τείχη και να γίνουν πάνω τους καταστήματα, Ο Πειραιάς πεθαίνει, και τέτοια. Βέβαια ο κ. Αγραπίδης τώρα είπε ότι ζήτησε από το ΥΠΠΟ να γίνει διαγωνισμός (αποχωμάτωσης και αποκατάστασης) για την ανάδειξη του Κονωνείου τείχους. Κι εγώ του απάντησα ότι αυτό αν το κάνατε στην αρχή της θητείας σας θα ήσασταν λεβέντης, τώρα όμως είναι προσχηματικό για να κερδίζετε χρόνο και να πετάτε την μπάλα στην εξέδρα».

Η Καίτη Τσουκάκη, πρόεδρος του συλλόγου «Ο Κόνων», διευκρινίζει ότι «ο σύλλογος αυτός ιδρύθηκε διότι οι πολίτες του Πειραιά αντιμετωπίζουν είτε το θέλουν είτε όχι πρόβλημα επιβίωσης μέσα στις παρανομίες, στα σκουπίδια, στην κίνηση, σε όλα. Προσφύγαμε μεταξύ άλλων στη δικαιοσύνη κάνοντας μήνυση για την παραμονή των μαγαζιών πάνω στον αρχαιολογικό χώρο που μάλιστα έχει χαρακτηριστεί μνημείο, δηλαδή απαιτεί πολύ μεγαλύτερη διαφύλαξη από ένα απλό αρχαιολογικό χώρο. Εάν τα όργανα της πολιτείας έκαναν το καθήκον τους, δεν θα μιλούσαμε τώρα. Η νέα έφορος αρχαιοτήτων Πειραιά με την πολεοδομία και τη δημοτική αστυνομία πρέπει να εφαρμόσουν επιτέλους τις αποφάσεις των δικαστηρίων, του ΣτΕ, του ΥΠΠΟ και του ΚΑΣ.

Από το 1982 αυτά έπρεπε να είχαν γκρεμιστεί αλλά παρόλο ότι τουλάχιστον 10 φορές ήρθαν τα συνεργεία, πάντα ένα τηλεφώνημα του προέδρου των ιδιοκτητών κυρίου Τσάκου σταματούσε τη διαδικασία. Ακόμα και ο υφυπουργός κ. Τατούλης, ενώ έχει παγώσει τη δική του απόφαση για απομάκρυνση, ταυτόχρονα κάνει μελέτη αποχωμάτωσης. Μιλάνε για τις θέσεις εργασίας και για το μέλλον των εργαζόμενων οι ιδιοκτήτες και οι συμπαραστάτες τους και πλασματικά αναφέρουν 300, ενώ οι εργαζόμενοι είναι μόνο 17 σύμφωνα με την επιθεώρηση εργασίας. Ο δε δήμος ανανέωσε άδειες ανύπαρκτων χώρων και αναρωτιόμαστε πώς ένα υπόγειο πολυκατοικίας παίρνει τέτοιας εμβέλειας άδεια. Υπάρχουν φυσικά μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Μας απειλούν, μας προπηλακίζουν κι όλα αυτά γιατί οι κρατικές υπηρεσίες, ο δήμος και η νέα έφορος αρχαιοτήτων κυρία Κονσουλάκη δεν προχωρούν στην εφαρμογή των νόμων».

Η Στέλλα Αλφιέρη και ο δημοσιογράφος Μάκι Μαρσείγ αναγκάστηκαν να προσφύγουν στον εισαγγελέα Πειραιά προκειμένου να προστατευτούν από τις βιαιότητες των μπράβων. Ο εισαγγελέας κάλεσε τις αστυνομικές αρχές να κάνουν συστάσεις στους κατηγορούμενους, καλώντας τους να διευθετήσουν τις διαφορές τους, διαφορετικά θα υποστούν τις συνέπειες του νόμου. Σε ερώτησή μας για το τι περιμένει να γίνει στη δίκη κατά του δημάρχου και των ιδιοκτητών, η Στέλλα Αλφιέρη μας είπε: «Περιμένω την εφαρμογή των νόμων και ειδικά ο υφυπουργός Πολιτισμού θα πρέπει να σκεφτεί ότι δεν είναι δυνατόν να μην εφαρμόζονται όλες αυτές οι αποφάσεις. Περιμένω να αποδοθεί στις 22 Δεκεμβρίου δικαιοσύνη, να γίνει μια δίκαιη δίκη και να μη δράσουν τα κυκλώματα προς όφελος κάποιων».

Στο τέλος του ρεπορτάζ πληροφορηθήκαμε ότι τελικά ο υφυπουργός υπέγραψε την απόφαση για την άμεση απομάκρυνση μετά την εξάντληση των χρονικών περιθωρίων που είχαν δοθεί. Οψόμεθα.

Οσο για τον Πειραιά, τα μπαζωμένα τείχη του αποτελούν την καθαρότερη εικόνα μιας πολιτιστικής κληρονομιάς που φαίνεται πολύ βαριά για τους ώμους των σύγχρονων πολιτικών και δημοτικών αρχόντων του.

(σ.σ.: Ο Δήμαρχος Πειράιά δεν απάντησε στα δύο σχετικά ερωτήματα που του υποβάλαμε.)
 

 


Το αίσχος του τείχους
 

1966: Η αρχαιολόγος Ηώ Ζερβουδάκη συντάσσει την πολύτιμη έκθεσή της για την κατάσταση των παρακτίων Τειχών του Πειραιά.

1969-1973: Ο χουντικός δήμαρχος Σκυλίτσης μπαζώνει τα τείχη.

1982: Η Μελίνα Μερκούρη προχωρά στην αποκάλυψη και αποκατάσταση μεγάλου τμήματος του Κονωνείου τείχους. Ορίζεται ο αρχαιολογικός χώρος και ζητείται η άμεση απομάκρυνση των καταστημάτων.

1989: Αρχίζουν πολιτικές παρεμβάσεις από κατοίκους και φορείς με στόχο να φύγουν τα δύο μαγαζιά.

1990: Επί Δημαρχίας Στέλιου Λογοθέτη κόβονται δέντρα, γίνονται επεκτάσεις καταστημάτων, μεταφέρονται και πετιούνται κομμάτια των τειχών. Κινητοποιήσεις κατοίκων.

1995: Δίνονται άδειες από το δήμο και στους υπόλοιπους καταστηματάρχες παρά τις έντονες αντιδράσεις κατοίκων και του εφόρου αρχαιοτήτων κ. Σταϊνχάουερ. Ο δήμος αγνοεί στην έκδοση αδειών την απαραίτητη βεβαίωση της αρχαιολογικής υπηρεσίας. Αρχίζουν κατασκευές πέραν της απλής τοποθέτησης τραπεζοκαθισμάτων. Χτίζονται τα αρχαία.

18/8/2000: Υπουργική απόφαση Α1/Φ43/36293/1796. Ο νέος αρχαιολογικός νόμος επιβάλλει και πάλι την απομάκρυνση των καταστημάτων.

2002: Καταλαμβάνεται μεγάλο μέρος της παρακείμενης παιδικής χαράς διά της βίας και με την ανοχή του δημάρχου. 57 πολίτες προσφεύγουν στον εισαγγελέα.

2002-2003: Ο Συνήγορος του Πολίτη καλεί τον δήμαρχο να εφαρμόσει το νόμο. Επικαλείται τον αρχαιολογικό νόμο, τις παρατυπίες που διαπίστωσε η πολεοδομία, τις αναφορές της αστυνομίας για παρανομίες και τις διαμαρτυρίες των κατοίκων.

2003: Στις 14/4 η διεύθυνση Πολεοδομίας καταθέτει στην πταισματοδίκη Πειραιά την έκθεση αυτοψίας για τις κατασκευές και τα διάφορα πρόστιμα που επέβαλλε στην ουσία όμως αποδέχεται ως νόμιμες τις κατασκευές. Ενώ εκκρεμεί λόγω παρανομιών ποινή για σφράγιση των καταστημάτων, ο δήμος χορηγεί άδειες απρόσκοπτα.

8/10/2003: Ασκείται δίωξη εις βάρος του κ. Αγραπίδη και των καταστηματαρχών. Την ίδια μέρα εκδίδεται η απόφαση με αριθμό 818 από το δήμο που νομιμοποιεί τις αυθαιρεσίες με τη δέσμευση ότι οι άδειες θα ανακληθούν μόνο όταν αποφασιστεί η αποχωμάτωση.

24/11/2003: Η Επιτροπή του αρ. 7 του νόμου 2839/2000 ακυρώνει και χαρακτηρίζει παράνομη την απόφαση 818 του δήμου Πειραιά και ζητάει την άμεση εφαρμογή του νόμου με απομάκρυνση των καταστημάτων από το Κονώνειο τείχος.

27/4/2004: Ο έφορος αρχαιοτήτων κ. Σταϊνχάουερ ζητά την άμεση ανάκληση των αδειών από το δήμο δεδομένου ότι δεν υπάρχει άδεια της αρχαιολογικής υπηρεσίας όπως ορίζει ο νόμος.

22/7/2004: Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο με τις αποφάσεις 617 και 618 διατάσσει την άμεση απομάκρυνση των τραπεζοκαθισμάτων και λοιπών κατασκευών διότι προκαλούν βλάβη στο αρχαιολογικό μνημείο.

14/10/2004: Το υπ. Πολιτισμού με απόφαση του Π. Τατούλη διατάσσει την άμεση απομάκρυνση, δίνοντας όμως ένα χρόνο παράταση (Αύγουστος 2005) για "κοινωνικούς λόγους".

17/5/2005: Συνεδρίαση τριμελούς συμβουλίου του ΣτΕ, όπου διαπιστώνεται η μη συμμόρφωση του δήμου Πειραιά με τις προηγούμενες αποφάσεις του ΣτΕ (617-618) και της απόφασης της επιτροπής του αρ.7 και ζητείται η πλήρης συμμόρφωση εντός τριμήνου με αμετάκλητη και τελεσίδικη απόφαση.

18/8/2005: Το διοικητικό πρωτοδικείο Πειραιά με προσωρινή διαταγή αναστέλλει την εφαρμογή της απόφασης του ΣτΕ μετά από αίτηση των καταστηματαρχών.

9/9/2005: Κατάθεση ερώτησης πολιτών προς τον υπουργό δικαιοσύνης Α. Παπαληγούρα για την άρνηση εφαρμογής του νόμου από τους ιδιοκτήτες των μαγαζιών.

17/10/2005: Η ολομέλεια του διοικητικού πρωτοδικείου Πειραιά απορρίπτει την αναστολή και ζητάει από το δήμο Πειραιά να απομακρύνει αμέσως τα αυθαίρετα και τα τραπεζοκαθίσματα από τον αρχαιολογικό χώρο.

4/11/2005: Τελευταία απόφαση του δημοτικού συμβουλίου Πειραιά, όπου με την ίδια ακατανόητη επιμονή αποφασίζει «να μην ανακληθούν οι άδειες των 8 καταστημάτων μόνο κατά το μέρος που οι άδειες αυτές αφορούν τη λειτουργία τους στον εσωτερικό χώρο των πολυκατοικιών που δεν αποτελούν αρχαιολογικό χώρο». Θα πρέπει να διαθέτει μεγάλη φαντασία η ΕΛ.ΑΣ. για να καταλάβει πώς θα εφαρμόσει αυτή την απόφαση, όταν οι ιδιοκτήτες περιχαρείς θα εξακολουθούν να επιδεικνύουν σε κάθε έλεγχο τις νόμιμες άδειές τους.
 


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Ηώ Ζερβουδάκη
«Περί της υφισταμένης καταστάσεως των παρακτίων τειχών του Πειραιώς»

Λεπτομερής αρχαιολογική μελέτη με σχέδια και χαρτογράφηση των αρχαίων τειχών του Πειραιά που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 1966 από την Υπηρεσία αρχαιοτήτων και αναστηλώσεων η οποία ανήκε τότε στο Υπουργείο Προεδρίας. Χάρη στις φωτογραφίες αυτής της μελέτης διαθέτουμε σήμερα αδιάψευστα στοιχεία για τις καταστροφές που προκλήθηκαν από το μπάζωμα επί χούντας και από τις επεκτάσεις των καταστημάτων πάνω στα τείχη.

Βάσιας Τσοκόπουλος, Γεώργιος Σταϊνχάουερ, Ματίνα Μαλικούτη
"Πειραιάς. Κέντρο ναυτιλίας και πολιτισμού"

(εκδ. Εφεσος, Αθήνα 2000)
Λεύκωμα με πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό για την αρχαία πόλη, "που εδραιώθηκε στα χρόνια του Αλκιβιάδη, και κάνει την εμφάνισή της εκεί που κανείς δεν το περιμένει, πλάι σε σχολεία και πολυκατοικίες, στην ακτή της Φρεαττύδας και στα Βοτσαλάκια: μέρος από τα αρχαία τείχη, οχυρωματικοί πύργοι, ναοί, ακόμη και ένα αρχαίο νεκροταφείο, συνυπάρχουν με νεοκλασικά και βιομηχανικά κτίρια σε μια πόλη με έντονη εμπορική και πολιτιστική δραστηριότητα".

Χάρης Κουτελάκης Αμάντα Φωσκόλου
«Πειραιάς και Συνοικισμοί»

(εκδ. Εστία, Αθήνα 1991)
Μαρτυρίες και γεγονότα για την ιστορία του Πειραιά από τον 14ο αιώνα μέχρι σήμερα. Περιλαμβάνεται κεφάλαιο για τα αρχαιολογικά ευρήματα της πόλης.

Δημήτρη Φερούση
«Πειραιάς, θρύλος και κληρονομιά»

(εκδ. Αστήρ, Αθήνα 1990)
Ιστορική και ανεκδοτολογική αναφορά στο παρελθόν του Πειραιά.


 

 

(Ελευθεροτυπία, 20/11/2005)

 

www.iospress.gr