ΟΙ ΝΕΟΙ ΒΑΛΤΙΚΟΙ ΜΑΣ ΕΤΑΙΡΟΙ

 

Από τα Ες-Ες στην Ε.Ε.


ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

 

1. / 2.   


 

Με την άδεια του επιτρόπου

Μυστήριο παραμένει, φαινομενικά τουλάχιστον, η σκανδαλώδης κάλυψη που συλλογικά όργανα κι ηγετικές προσωπικότητες της Ε.Ε. προσφέρουν στην αντιδημοκρατική πολιτεία των καθεστώτων της Βαλτικής. Εκτός αν τα εν λόγω νέα κράτη-μέλη προορίζονται ν' αποτελέσουν τη δύναμη κρούσης της ευρύτερης ευρωπαϊκής δεξιάς, εναντίον όσων στο εσωτερικό της Ενωσης αμφισβητούν την κυρίαρχη τάξη πραγμάτων.

Αποκαλυπτικότατες επ' αυτού είναι οι επίσημες απαντήσεις των οργάνων της Ε.Ε. στις σχετικές ερωτήσεις που υπέβαλε πρόσφατα ο ευρωβουλευτής του ΚΚΕ Στρατής Κόρακας.

Στην αρχική παρέμβασή του (11/9/03), ο κ. Κόρακας υπενθύμισε όσα συμβαίνουν στη Λετονία, ζητώντας από τον πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου το αυτονόητο: «Να ασκήσετε την επιρροή σας για να τερματιστεί αυτή η κατάσταση, πόσο μάλλον όταν παρόμοια κατάσταση υφίσταται επίσης στην Εσθονία και τη Λιθουανία». Συνέκρινε, μάλιστα, την απραξία της Ε.Ε. στη Βαλτική με την ενεργητική παρέμβασή της στην ΠΓΔΜ για τη διασφάλιση αρκετά προωθημένων δικαιωμάτων τής εκεί αλβανικής μειονότητας.

Η απάντηση ήρθε στις 30/9/2003. Μιλώντας στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και Αμυνας του Ευρωκοινοβουλίου, ο αρμόδιος επίτροπος Γκίντερ Φερχόιγκεν δήλωσε ότι στα τρία νέα κράτη-μέλη δεν βλέπει τίποτα το επιλήψιμο:

«Απορρίπτω την ιδέα ότι η ρωσική μειονότητα της Λετονίας και της Εσθονίας αποτελεί αντικείμενο δυσμενών διακρίσεων, δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Είναι αλήθεια ότι αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι ρωσικής καταγωγής που ζουν στη Λετονία και την Εσθονία δεν έχουν λετονική ή εσθονική ιθαγένεια και ως εκ τούτου στερούνται τα δικαιώματα που έχουν οι πολίτες αυτών των χωρών.

»Αυτό που έχει αποφασιστική σημασία εδώ είναι, ωστόσο, το πώς αντιμετωπίζουν το ζήτημα της πρόσβασης στη λετονική κι εσθονική ιθαγένεια, κι αυτό είναι μια μακρά διαδικασία. Και στις δύο χώρες οι ρυθμίσεις για την ιθαγένεια είναι απολύτως ευθυγραμμισμένες με τα ευρωπαϊκά στάνταρ».

Σαφέστερος ήταν όσον αφορά τον επίσημο, θεσμικό αντικομμουνισμό: «Για το ζήτημα της απαγόρευσης των κομμάτων δεν μπορώ να κάνω κανένα σχόλιο. Σε όλα τα κράτη-μέλη, ή τουλάχιστον σε όσα εγώ γνωρίζω, υπάρχει η πιθανότητα απαγόρευσης ορισμένων πολιτικών κομμάτων. Ετσι και είχα την εμπειρία όσων έζησαν οι κάτοικοι της Ανατολικής Ευρώπης, νομίζω πως θα ήμουν ο πρώτος που θα ζητούσε την απαγόρευση των κομμουνιστικών κομμάτων σ' αυτές τις χώρες».

Μετά από αυτή την εύγλωττη τοποθέτηση του (σοσιαλδημοκράτη) Φερχόιγκεν, ο κ. Κόρακας επανέλαβε το ίδιο ερώτημα σε όλα τα αρμόδια όργανα της Ε.Ε.: τον επίτροπο Ρομάνο Πρόντι (1/10/03), την Κομισιόν (6/11/03) και το Συμβούλιο (4/12/03). Και οι δικές τους απαντήσεις κινήθηκαν στο ίδιο ακριβώς μήκος κύματος. «Υποστηρίζω απόλυτα τη δήλωση του κ. Φερχόιγκεν», διαβάζουμε στην απάντηση του Πρόντι (30/10/03). Για τη στέρηση ιθαγένειας σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους υπάρχει μόνο η διαβεβαίωση ότι «η Επιτροπή αποδίδει μεγάλη σημασία στο ζήτημα της ενσωμάτωσης των μειονοτήτων» και ως εκ τούτου «ενθαρρύνει αυτές τις χώρες να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους σ' αυτόν τον τομέα, μεταξύ άλλων με τη λήψη μέτρων εθελοντικού χαρακτήρα για την αύξηση του αριθμού των πολιτογραφήσεων» -επιδοτώντας, από πάνω, τις υπεύθυνες κυβερνήσεις με κονδύλια του προγράμματος Phare!

Εκεί, όμως, που ο επικεφαλής της Ε.Ε. δεν άφησε το παραμικρό περιθώριο αμφιβολίας ήταν στο ζήτημα της πολιτικής δημοκρατίας αλά βαλτικά: «Τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης», γράφει, «είναι ο σεβασμός της δημοκρατίας, το κράτος δικαίου, τα δικαιώματα του ανθρώπου και η προστασία των μειονοτήτων. Τα κριτήρια για την καταχώριση πολιτικού κόμματος ή την απαγόρευσή του καθορίζονται με βάση το σύνταγμα, τους νόμους και τις δικαστικές αποφάσεις καθενός από τα σημερινά και μελλοντικά κράτη-μέλη της Ε.Ε. Σε καμιά περίπτωση η απαγόρευση ενός κομμουνιστικού κόμματος σε μια προσχωρούσα χώρα δεν αποτέλεσε αιτία ιδιαίτερου προβληματισμού ή επικρίσεων στο πλαίσιο των πολιτικών κριτηρίων που αναφέρονται παραπάνω».


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Yves Plasseraud (ed.)
«Pays Baltes. Estonie, Lettonie, Lituanie : le reveil»
(Παρίσι 1991, εκδ. Autrement).
Συλλογή κειμένων για την ιστορία, τον πολιτισμό και την «αφύπνιση» των χωρών της Βαλτικής, κυρίως από στελέχη της διασποράς. Ξεχωρίζει η εξύμνηση των λετονικών SS, από έναν πρώην αξιωματικό τους (Indulis Kazocins, «Soldats Perdus», σελ. 52-54).

European Commission against Racism and Intollerance (ECRI)
«Second Report on Estonia»
(22/6/2001), «Second Report on Latvia» (14/12/2001) και «Second Report on Lithuania» (28/6/2002).
Οι πιο πρόσφατες από τις εμπεριστατωμένες εκθέσεις της αντιρατσιστικής επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης, καταγράφουν με κάθε λεπτομέρεια την πολιτική διακρίσεων σε βάρος των ρωσόφωνων μειονοτικών πληθυσμών.

Pal Kolsto
«Political construction sites. Nation-building in Russia and the post-Soviet states»
(Μπάουλντερ 2000, εκδ. Westview Press).
Επισκόπηση διαφόρων πτυχών της οικοδόμησης των εθνικών κρατών που διαδέχθηκαν την ΕΣΣΔ, από έναν νορβηγό πανεπιστημιακό. Ειδικό κεφάλαιο για την πολιτική ιθαγένειας στη Λετονία, βασισμένο στη διδακτορική διατριβή του συγγραφέα.



ΣΥΝΔΕΘΕΙΤΕ

Republic of Latvia - Naturalization Board (http://www.np.gov.lv).
Η επίσημη ιστοσελίδα του λετονικού «Γραφείου Πολιτογράφησης» περιλαμβάνει λεπτομερή στατιστικά στοιχεία για τον αριθμό και την κατανομή των πολιτών και «μη πολιτών» κατοίκων της χώρας, καθώς και τα σχετικά νομοθετικά κείμενα σε αγγλική μετάφραση.

U.S. Department of State Human Rights Reports (http://www.state.gov/g/drl/hr/c1470.htm).
Το ηλεκτρονικό αρχείο με τις εκθέσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τα ανθρώπινα δικαιώματα σε κάθε χώρα του πλανήτη (1993-2002) περιλαμβάνει, φυσικά, και τις χώρες της Βαλτικής.

 

(Ελευθεροτυπία, 15/2/2004)

 

www.iospress.gr                                                                                    ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ