ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΙΕΣΕΩΝ

 Δικαστές και πολιτικό έγκλημα

1. / 2.   
 

Οι διώξεις δικαστικών στη Βουλή

Σε δύο συνεχόμενες συνεδριάσεις (6 και 8 Δεκεμβρίου 1976) η ελληνική Βουλή ασχολήθηκε με την «υπόθεση Μπλέτσα». Στην πρώτη συνεδρίαση, η κυβέρνηση, διά του πρωθυπουργού (Κωνσταντίνου Καραμανλή) και του αρμόδιου υπουργού (Κωνσταντίνου Στεφανάκη), επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις και να κρατήσει τις αποστάσεις της από την πρωτοβουλία του εισαγγελέα. Ο τότε πρωθυπουργός παραδέχτηκε ότι το ολίσθημα οφείλεται στις ειδικές συνθήκες της περιόδου: «Η Ελληνική Δικαιοσύνη, ως γνωστόν, επέρασεν από μίαν βαρείαν δοκιμασίαν κατά την διάρκειαν της δικτατορίας. Ηδη, μετά την αποκατάστασιν της Δημοκρατίας, διέρχεται νέαν δοκιμασίαν, δεδομένου ότι εκλήθη να τακτοποιήσει τας αμαρτίας της 7ετούς τυραννίας. Αμαρτίας, αί οποίαι, λόγω της φύσεώς των, είναι φυσικόν να προκαλούν συναισθηματικάς αντιδράσεις στην Κοινή Γνώμη, και μάλιστα αντιδράσεις αντιφατικάς». Βέβαια, στην ίδια ομιλία, ο Καραμανλής δεν έκρυψε τις αυταρχικές του αντιλήψεις: «Η διάλυσις της Δικαιοσύνης οδηγεί εις την διάλυσιν της Δημοκρατίας. Διότι ημπορεί ίσως -καίτοι δεν είναι πολύ εύκολον- να υπάρξη Δικαιοσύνη χωρίς Ελευθερίαν. Ουδέποτε όμως μπορεί να υπάρξη Ελευθερία χωρίς Δικαιοσύνην».

Σύσσωμη η αντιπολίτευση απαίτησε από την κυβέρνηση να πάρει μέτρα και να επαναφέρει στην τάξη τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου που άσκησε πειθαρχική δίωξη εις βάρος των τριών εφετών. Για το κλίμα της εποχής είναι ενδεικτικό το περιεχόμενο της αγόρευσης του Ηλία Ηλιού, τον οποίο συνήθως χαρακτήριζε το μέτρο και η πραότητα: «Κύριοι συνάδελφοι, την αίθουσα ακροάσεων του Αρείου Πάγου κοσμούν οι προσωπογραφίες δύο δικαστών των πρώτων ετών της εθνικής ανεξαρτησίας, του Τερτσέτη και του Πολυζωίδη. Κι αυτοί παραπέμφθηκαν, όχι καν σε Πειθαρχικό Συμβούλιο, αλλά σε ποινικό δικαστήριο, για την αθωωτική δικαστική τους κρίση στις δίκες του Κολοκοτρώνη και του Πλαπούτα. Κι αυτοί μέσω του τότε γενικού Εισαγγελέως Μάσων εκβιάστηκαν από τον τότε Υπουργό της Δικαιοσύνης Σχινά να καταδικάσουν τον Κολοκοτρώνη και τους άλλους ήρωες της Ελληνικής Εθνεγερσίας. Οπως είπα, δεν κοσμεί το ακροατήριο του Αρείου Πάγου προσωπογραφία του Μάσων ούτε του Σχινά, αλλά του Πολυζωίδη και του Τερτσέτη. Τι ιστορικές αναλογίες: Μάσων-Μπλέτσας, Σχινάς-Στεφανάκης, Κολοκοτρώνης-Πόλε. Οι αιώνες αντιγράφουν αλλήλους...» 

Στη συζήτηση αυτή ο υπουργός Δικαιοσύνης υποχρεώθηκε να δηλώσει ότι θα εισαγάγει διάταξη σε νομοσχέδιο υπό ψήφιση, με την οποία θα παύει οριστικά η πειθαρχική δίωξη κατά δικαστικών λειτουργών, εφόσον δεν έχει εκδοθεί οριστική απόφαση. Μ' αυτό τον τρόπο η παρέμβαση στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης ακυρώθηκε με μια δεύτερη παρέμβαση.

Επειτα από δυο ημέρες συνεχίστηκε η συζήτηση με την εισαγωγή αυτής της διάταξης. Οπως δήλωσε ο Κωνσταντίνος Στεφανάκης, «η διάταξις αποσκοπεί εις το να αποτρέψει περαιτέρω σάλο εις την Δικαιοσύνη και να αποκαταστήσει την ηρεμία και την ενότητα. Αι δικογραφίαι τίθενται εις το αρχείον. Παύει η πειθαρχική δίωξις». Οι εκπρόσωποι της αντιπολίτευσης (Μαύρος, Παπανδρέου) επισήμαναν ότι η στάση της κυβέρνησης άφηνε ακάλυπτους τους δικαστές που διασύρθηκαν, ενώ ταυτόχρονα «διόρθωνε» το ένα λάθος με ένα δεύτερο. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής παραδέχτηκε ότι η πειθαρχική δίωξη έγινε «κατά τρόπο ατυχή» και ζήτησε τη συναίνεση της Βουλής: «Το θέμα δεν είναι κυβερνητικόν. Είναι θέμα προστασίας της Δικαιοσύνης διά της αποτροπής θορύβου και αντεγκλήσεων. Κι αυτό είναι ανάγκη να το κατανοήσει όλη η Βουλή». 

Οταν αρνήθηκε η κυβέρνηση να δηλώσει ότι θα ασκηθεί δίωξη εις βάρος του Μπλέτσα, σύσσωμη η αντιπολίτευση αποχώρησε από την αίθουσα. Η διάταξη που κουκούλωσε την υπόθεση, θέτοντας τη δίωξη των τριών δικαστών στο αρχείο, ψηφίστηκε μόνο από την παράταξη της Νέας Δημοκρατίας. Αλλά και η συζήτηση συνεχίστηκε με παρόντες μόνο τους βουλευτές της συμπολίτευσης. Τα πρωτοσέλιδα της επομένης είναι ενδεικτικά: «Και η κυβέρνηση αποκηρύσσει τον κ. Ε. Μπλέτσα» («Το Βήμα»), «Η Βουλή έσβησε τον Μπλέτσα» («Ελευθεροτυπία»), «Αναστέλλονται οι διώξεις των Εφετών» («Καθημερινή»), «Η κυβέρνησις δεν συμφωνεί με την ενέργεια του κ. Μπλέτσα» («Απογευματινή»), «Υπεχώρησε η Κυβέρνησις εις το θέμα των δικαστών» («Ελεύθερος Κόσμος»).




ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Ευσταθίου Μπλέτσα
«Η Ελληνική Δικαιοσύνη, βορά της μεταπολιτευτικής υστερίας και μυθοπλασίας»

(Αθήναι 1978). Ογκώδες πόνημα του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Σχεδόν ο μισός τόμος είναι αφιερωμένος στην υπόθεση «Πόλε», η οποία εξελίχθηκε σε υπόθεση «Μπλέτσα», όταν ο συγγραφέας άσκησε πειθαρχική δίωξη εις βάρος των δικαστών που έκριναν ότι τα αδικήματα του Πόλε κατατάσσονται στα πολιτικά.

Ρούλας Κακλαμανάκη
«Δικαιοσύνη, μύθος και πραγματικότητα»

(εκδ. Πατάκη, Αθήνα 1997). Μαρτυρία της γνωστής πολιτικού και συγγραφέως από τη σταδιοδρομία της στο χώρο της Δικαιοσύνης. Εξιστορείται η τελευταία της περιπέτεια που την οδήγησε στην παραίτηση, δηλαδή η αντίδρασή της στην πειθαρχική δίωξη των τριών δικαστών που ζήτησε ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου.

Ρολφ Πόλε
«Το όνομά μου είναι άνθρωπος»

(μετάφραση Αλεξάνδρας Παύλου, εκδ. «Μαύρη Λίστα», Αθήνα 1999). Η περιπέτεια της ζωής του γνωστού γερμανού αγωνιστή, σε μια συνέντευξη που δεν δημοσιεύτηκε ποτέ στη Γερμανία. Εξιστορείται η περιπέτεια του καλοκαιριού του 1976 στην Αθήνα.

Ανδρέα Λοβέρδου
«Παρεκκλίσεις πολιτικής συμπεριφοράς και Σύνταγμα»

(εκδ. «Εξάντας», Αθήνα 1988). Μελέτη για το πολιτικό έγκλημα, την τρομοκρατία και το πολιτικό άσυλο. Περιλαμβάνεται το ιστορικό της σχετικής νομολογίας, στην Ευρώπη και την Ελλάδα.

«Αρθρο 97, παράγραφος 1»
(«Κ.Ε.», «Ιός της Κυριακής», 6/10/02).
Περί του πολιτικού χαρακτήρα των εγκλημάτων των κατηγορουμένων ως τρομοκρατών. Συνέντευξη με τον Φοίβο Ιωαννίδη. Το κείμενο είναι προσβάσιμο και στο διαδίκτυο: http://www.iospress.gr/ios2002/ios20021006a.htm



(Ελευθεροτυπία, 2/3/2003)

 

www.iospress.gr                                  ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ