«ΕΡΓΑ» ΣΤΟ ΠΕΔΙΟΝ ΤΟΥ ΑΡΕΩΣ

 

Ο αργός θάνατος ενός πάρκου

1. / 2.   

Της Αθήνας τα κάγκελα


Από την αρχιτέκτονα Ελένη Παπαρόδου ζητήσαμε ένα σχόλιο για την πρόσφατη μανία των αρμοδίων να γεμίσουν την Αθήνα με κάγκελα: 

Στο... μεγαλόπνοο έργο που μας κληροδότησε η δημαρχία Αβραμόπουλου εξέχουσα θέση, κατέχουν τα κάγκελα. Δεν νομίζω να υπήρξε άλλη πόλη στην οποία να τοποθετήθηκαν μέσα σε λίγα χρόνια τόσα χιλιόμετρα κάγκελα για να περιφράξουν πεζοδρόμια, πλατείες, αλσύλλια και κάθε ελεύθερο χώρο. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν, που, στο δρόμο που χάραξε ο δήμαρχος, βαδίζουν αντάξιοι συνεχιστές του, που προς το παρόν επείγονται να περιφράξουν δύο χώρους, στο Πεδίον του Αρεως και του Φιλοπάππου.

Δεν θ' αναφερθώ στο σύντομο αυτό σημείωμα στο θέμα εργολαβιών και εργολάβων, αν και το αντικείμενο δεν είναι καθόλου αμελητέο. Ούτε και θα υπερασπιστώ την ασυδοσία των οδηγών πάσης φύσεως τροχοφόρων που σταθμεύουν οπουδήποτε, κυκλοφορούν επάνω στα πεζοδρόμια ανενόχλητοι, καταλαμβάνουν τους ελάχιστους εναπομείναντες ελεύθερους χώρους. Θα περιοριστώ μόνον σε μερικές επισημάνσεις:

Είναι κοινή διαπίστωση ότι η πρωτεύουσά μας δεν χωράει τα αυτοκίνητα των κατοίκων της, ούτε όταν αυτά κυκλοφορούν ούτε όταν σταθμεύουν. Φαίνεται επίσης να μη χωράει και τους πεζούς της, που τους υποχρεώνει να περπατούν σε βρόμικα και στενά πεζοδρόμια, κακοφτιαγμένα και γεμάτα λακκούβες. Που τους έχει στερήσει πλατείες, πάρκα και άλση, δηλαδή την επαφή τους με τη φύση και το πράσινο στις καθημερινές τους διαδρομές και στάσεις, πράγμα που σε όλη την Ευρώπη έχει επιτευχθεί με την αναμόρφωση των πόλεων από τον 19ο αιώνα. Που κι αυτούς τους σπάνιους ελεύθερους χώρους τους αφήνει βρόμικους και υποβαθμισμένους, βορά στην εκμετάλλευση από ιδιωτικά συμφέροντα. Που βάζει καθημερινά σε δοκιμασία την αισθητική των πολιτών με την άθλια εικόνα του δομημένου περιβάλλοντος, εικόνα που δημιουργώντας πρότυπο αντιγράφεται σε ολόκληρη τη χώρα.

Είναι φανερό, νομίζω, ότι όποιος ήθελε να αντιμετωπίσει σοβαρά τα παραπάνω προβλήματα έπρεπε αφενός να περιορίσει τη χρήση των Ι.Χ. με τις προσήκουσες πολιτικές (βελτίωση των μέσων μαζικής μεταφοράς, δημιουργία χώρων στάθμευσης στα ενδεδειγμένα σημεία, ορθολογική χάραξη και βελτίωση του οδικού δικτύου, απομάκρυνση λειτουργιών από το κέντρο της πόλης, πιθανόν αντικίνητρα για την αγορά νέων Ι.Χ., και κάθε μέτρο που, ενταγμένο σε ένα συνολικό σχεδιασμό, θα ανακούφιζε την κατάσταση), και αφετέρου να αναβαθμίσει τις συνθήκες κίνησης και στάσης των πεζών με οργάνωση και βελτίωση του δημόσιου χώρου και των λειτουργιών της πόλης, με τη δημιουργία νέων ελεύθερων χώρων και τη διάσωση των υπαρχόντων, με την αύξηση του πράσινου κ.ο.κ.

Αντί όμως μιας ουσιαστικής αντιμετώπισης του προβλήματος, εφαρμόζεται η λύση της περίφραξης, μια λύση που αγνοεί επιδεικτικά το πρόβλημα, και, με το πρόσχημα ότι προστατεύει πεζούς και ελεύθερους χώρους, μας υποχρεώνει να ζούμε καθημερινά, πεζοί και εποχούμενοι, στις ίδιες άθλιες συνθήκες αλλά επιπλέον περιορισμένοι μέσα σε κάγκελα. Κάγκελα που τραβάνε διαχωριστικές γραμμές μέσα στο χάος, αποκλείουν προσβάσεις και διεξόδους, γίνονται επικίνδυνα σε στιγμές κοσμοσυρροής (διαδηλώσεις, γιορτές κ.λπ.) ή κυκλοφοριακής συμφόρησης, περιορίζουν τη διέλευση μέσα από τους ελάχιστους ελεύθερους χώρους, το μόνο πράγμα που θα έκανε πιο ευχάριστες τις διαδρομές μέσα στην πόλη.

Στην κατάσταση ασφυξίας που βρίσκεται σήμερα η Αθήνα, λύσεις που επιδεινώνουν τις λειτουργίες της πόλης αντί να τις βελτιώνουν είναι ιδιαίτερα ενοχλητικές. Ας μην προξενούν έκπληξη, λοιπόν, οι αυθόρμητες εκδηλώσεις επαναφοράς αυτών των λειτουργιών στην προτέρα τους κατάσταση, που πραγματοποιούνται με ηπιότερους ή βιαιότερους τρόπους.



ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ

http://pedioareos.gr
Ο δικτυακός τόπος της Επιτροπής Αγώνα για την Προστασία του Πεδίου του Αρεως, με πληροφορίες και ντοκουμέντα για τη συστηματική καταστροφή του πάρκου, καθώς και για τις πρωτοβουλίες της επιτροπής και τις κινητοποιήσεις των περιοίκων.

http://athens.indymedia.org/features.php3?id=133
Πληροφορίες και φωτογραφίες από την κινητοποίηση για την κατάργηση της περίφραξης του πάρκου και το άνοιγμα των εισόδων του.


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Κώστα Η. Μπίρη «Αι Αθήναι. Από του 19ου εις τον 20όν αιώνα» (εκδοτικός οίκος «Μέλισσα», Αθήνα 1999).
Επανέκδοση ενός κλασικού έργου για την πολεοδομική εξέλιξη της σύγχρονης Αθήνας, που κυκλοφόρησε πρώτη φορά το 1966. Σύντομη αναφορά και στο Πεδίον του Αρεως.

Ροδούλα Σακλαμπάνη «Ανοικτή επιστολή προς τον Κώστα Σημίτη για το Πεδίον του Αρεως» («Η Αυγή» 29/1/2003).
Μια Αθηναία που ζει χρόνια δίπλα στο πάρκο αφηγείται τη βαθμιαία καταστροφή του και διαμαρτύρεται για την αδιαφορία των αρμοδίων.


ΔΕΙΤΕ

«Τα χέρια πάνω από την πόλη» (Le manni sulla cita)
του Φραντσέσκο Ρόσι (1963). Πολεοδομικές αναβαθμίσεις και λεηλασία του αστικού περιβάλλοντος από αδηφάγους επιχειρηματίες και διαπλεκόμενες πολιτικές προσωπικότητες.

«Το δέντρο, ο δήμαρχος και η βιβλιοθήκη» (L' arbre, le maire et la mediatheque) του Ερίκ Ρομέρ (1993). Η καταστροφή του πράσινου στο όνομα των μεταμοντέρνων «αναγκών» και η σύμπλευση των ΜΜΕ μ' αυτή την εκδοχή της «ανάπτυξης».


(Ελευθεροτυπία, 9/2/2003)

 

www.iospress.gr                                  ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ