ΤΟ ΝΕΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ

Πριν χτιστεί

1.   2.   

Οι ανεπιθύμητες αρχαιότητες...

Η σημαντικότερη πολιτική συζήτηση για το Μουσείο της Ακρόπολης διεξάχθηκε το Νοέμβριο του 1999 στη Βουλή. Τότε μόλις είχε γίνει γνωστό ότι δεν είναι εφαρμόσιμη η μελέτη των ιταλών αρχιτεκτόνων που είχαν βραβευτεί στο διαγωνισμό του 1989, διότι τα ανασκαφικά ευρήματα είναι τόσο σημαντικά που αποκλείεται η καταστροφή τους και επιβάλλεται η δημιουργία ενός μουσείου πάνω απ' αυτά. 

Καμία πολιτική πτέρυγα δεν είχε αμφισβητήσει ουσιαστικά τη θέση Μακρυγιάννη για την ανέγερση του νέου μουσείου. Η εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας Ελσα Παπαδημητρίου είχε διατυπώσει μια απλή επιφύλαξη. Αρχιτέκτων, η ίδια δήλωσε ότι συμφωνεί με τις απόψεις του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων ότι κακώς χωροθετήθηκε στο οικόπεδο αυτό το μουσείο, και αναρωτήθηκε μήπως πρέπει να αναζητηθεί άλλη λύση στα Πετράλωνα. Με την ομιλία της άφησε αιχμές για αδιαφάνεια: «Αποσιωπούνται από τους αρμόδιους, αλλά κυκλοφορούν στην αγορά προβλήματα υψηλών εχόντων και κατεχόντων που επιθυμούν τη σμίκρυνση του οικοπέδου».

Η σκοτεινή διατύπωση αναφέρεται ασφαλώς στο γεγονός ότι κάποια πολυκατοικία που έχει εξαιρεθεί από τις απαλλοτριώσεις, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται μέσα στο ίδιο οικόπεδο, ανήκει σε γνωστούς παράγοντες της πολιτιστικής ελίτ, όπως η Ειρήνη Παπά και ο Βαγγέλης Παπαθανασίου.

* Ακόμα και για τα ανασκαφικά ευρήματα διατυπώνεται ερωτηματικό: «Μέχρι πρόσφατα όλοι μιλούσαν για "επουσιώδη" και "ασήμαντα" ευρήματα. Ξαφνικά γίνονται "σημαντικότατα" και πρέπει να διατηρηθούν».

* Την αίσθηση ότι κάτι περίεργο συμβαίνει με τα αρχαιολογικά ευρήματα περιγράφει με πιο έντονο τρόπο η κοινοβουλευτική εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας Αννα Ψαρούδα-Μπενάκη: «Διερωτώμαι πώς ξαφνικά το 1997 ήλθε δι' επιφοιτήσεως του Αγίου Πνεύματος η έμπνευση ή το όραμα ότι υπάρχουν παλαιοχριστιανικές αρχαιότητες στο υπέδαφος του οικοπέδου Μακρυγιάννη, που είχε θεωρηθεί ως ελεύθερο αρχαιολογικών ανασκαφών». Η κυρία Μπενάκη επέμενε ότι πρέπει να εφαρμοστεί η μελέτη των Ιταλών αρχιτεκτόνων.

* Η τότε υπουργός Πολιτισμού, Ελισάβετ Παπαζώη, είχε κι αυτή εκφράσει τη δυσαρέσκειά της για τα ευρήματα: «Δεν μπορώ να πω ότι είμαι ευτυχής ως υπουργός, όταν διαπιστώνεται σήμερα, μετά από δέκα χρόνια, ότι πραγματικά υπάρχουν αρχαιότητες στο οικόπεδο Μακρυγιάννη, οι οποίες πρέπει να διατηρηθούν». Και με πόνο παρατηρούσε ότι «ούτως ή άλλως δεν θα μπορούσαμε να μπούμε σ' αυτόν το χώρο με μια μπουλντόζα». Σε άλλο σημείο η κυρία Παπαζώη είναι ακόμα σαφέστερη: «Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι όλοι θα είμαστε ευτυχείς να είχαμε ξεκινήσει το μουσείο της Ακρόπολης, όμως δυστυχώς, από τις ανασκαφές οι οποίες ξεκίνησαν το 1997 στο χώρο του Μακρυγιάννη προέκυψαν αρχαιολογικά ευρήματα, μια φάση της πόλης της Αθήνας αρκετά σημαντική».

Εμφανίζονται, δηλαδή, οι εκπρόσωποι των δύο μεγάλων κομμάτων να αντιδρούν με τον πανικό του μικροϊδιοκτήτη που διαπιστώνει έντρομος ότι η αντιπαροχή σκοντάφτει σε κάποιο ανεπιθύμητο αρχαίο εύρημα στο οικόπεδό του και επιχειρεί να το κουκουλώσει. 

Είναι απορίας άξιο, όταν οι αρχαιότητες αντιμετωπίζονται από τις πολιτικές ηγεσίες με τέτοια απέχθεια, για ποιο λόγο γίνεται τόσος θόρυβος και εκστρατείες με στόχο την επιστροφή και άλλων «άχρηστων» μαρμάρων. Την απάντηση μας τη δίνει με περισσή αφέλεια ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Δημήτρης Γεωργακόπουλος:

«Θα είναι τεράστιο πολιτικό λάθος, θα είναι τεράστια παράλειψη να μην είναι έτοιμο το Αρχαιολογικό Μουσείο της Ακρόπολης το 2004, όταν πραγματικά η Ελλάδα θα χρειάζεται την προβολή των αρχαιολογικών θησαυρών της σε όλο τον κόσμο, που θα μπορεί να γίνει μέσα από την Ολυμπιάδα του 2004». Ολα λοιπόν εν όψει της παγκόσμιας τουριστικής φιέστας.

Οσο για τις μεθόδους που θα ακολουθηθούν ώστε να υλοποιηθεί το «όραμα» της Ολυμπιάδας, ο κ. Γεωργακόπουλος είναι εξίσου διαφωτιστικός: «Θα ήθελα να δεσμευθείτε εσείς ως υπουργός Πολιτισμού, έτσι ώστε να επιβάλουμε -και τονίζω τη λέξη- να βαφτούν όλα τα κτίρια της Αθήνας εν όψει της Ολυμπιάδας του 2004». Υποχρεωτικό βάψιμο σπιτιών είχαμε να ακούσουμε από την εποχή του Μεταξά. Αλλά φαίνεται ότι κανείς δεν ξεχνάει ότι η πιο επιτυχημένη Ολυμπιάδα της σύγχρονης εποχής ήταν στο χιτλερικό Βερολίνο το 1936.



ΔΙΑΒΑΣΤΕ

«Business is business»
. Νέο, πολύ ενδιαφέρον, μηνιαίο περιοδικό. Περιλαμβάνει στα δύο πρώτα τεύχη του (Φεβρουαρίου και Μαρτίου 2002) ρεπορτάζ για την ανασκαφή στου Μακρυγιάννη και για το νέο μουσείο της Ακρόπολης. 

Κώστα Η. Μπίρη «Αι Αθήναι από του 19ου εις τον 20όν αιώνα» (εκδόσεις «Μέλισσα», Δ' έκδ. 1999). Το κλασικό έργο για την πολεοδομική και αρχιτεκτονική ιστορία της πρωτεύουσας αφιερώνει ένα κεφάλαιο στην περιπέτεια του οικοδομικού τετραγώνου Μακρυγιάννη και την απόπειρα του Βενιζέλου να χτίσει εκεί το Δικαστικό Μέγαρο.

Αρη Κωνσταντινίδη «Η άθλια επικαιρότητα» (εκδόσεις «Αγρα», Αθήνα 1991). Ο λίβελος του σημαντικού νεοέλληνα αρχιτέκτονα εναντίον της ανέγερσης μουσείου στο χώρο του Μακρυγιάννη, σε συνδυασμό μάλιστα με τη διεκδίκηση της Ολυμπιάδας και την επιστροφή των Μαρμάρων.

Νικολάου Θ. Χολέβα «Μεγάλα έργα στην Αθήνα» («Καθημερινή», 29/12/1996).
Οι αρχιτεκτονικές και πολεοδομικές επιλογές του Ελευθερίου Βενιζέλου περιλαμβάνουν και την απόπειρα ανέγερσης του Δικαστικού Μεγάρου με σχέδια του Νικολούδη.

Χάρη Γιακουμή, Αλέκας Καραδήμου-Γερόλυμπου, Κριστιάν Πεντελεχόρ ντε Λοντίς «Ερνέστ Εμπράρ, 1875-1933» (εκδόσεις «Ποταμός», Αθήνα, 2001). Οι φωτογραφίες που είχε τραβήξει, ως προσωπικό σημειωματάριο, ο διάσημος αρχιτέκτονας. Περιλαμβάνεται αναφορά στην εκστρατεία που είχε αναλάβει ο Εμπράρ προκειμένου να αποτρέψει τη δημιουργία ενός ογκώδους κτιρίου στο οικοδομικό τετράγωνο Μακρυγιάννη.

Πρακτικά Βουλής, Συνεδρίαση ΚΖ', 15 Νοεμβρίου 1999. Η σύγκλιση όλων των πτερύγων της Βουλής στο «αναγκαίο κακό», δηλαδή στην ανέγερση του νέου μουσείου της Ακρόπολης σε έναν ακατάλληλο χώρο. Είναι καταχωρισμένη και στο Διαδίκτυο (http://www.parliament.gr/gr/ergasies/synedriaseis/es1115.htm)

(Ελευθεροτυπία, 7/4/2002)

 

www.iospress.gr                                  ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ