ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΙ ΑΝΤΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ


Κούβα: Ο τυφώνας Bacardi

1.   2.   

 

Τα αδιάψευστα ψέματα


Απευθυνθήκαμε στον Ερνάντο Κάλβο Οσπίνα, ζητώντας να πληροφορηθούμε ποιες υπήρξαν οι αντιδράσεις της Bacardi-Martini στην έκδοση του βιβλίου του. Η απάντησή του:


* Η πρώτη αντίδραση της Bacardi που πληροφορήθηκα, αμέσως μόλις βγήκε η γαλλική έκδοση του βιβλίου, ήταν η πρόσληψη μιας εταιρείας μάρκετινγκ πολύ γνωστής στο Βέλγιο, με παραρτήματα σε διάφορες χώρες της Ευρώπης, για να ερευνήσει την προσωπική μου ζωή.

* Το πήρα όμως είδηση αρκετά νωρίς και το κατήγγειλα, ονομαστικά, σε διάφορα βελγικά ΜΜΕ. Ούτε η εταιρεία μάρκετινγκ ούτε η Bacardi τοποθετήθηκαν δημόσια απέναντι στις καταγγελίες μου. Φαίνεται πως αυτή η «έρευνα» εναντίον μου τερματίστηκε πολύ γρήγορα.

* Στις 14 Απριλίου 2001, το εθνικό ραδιόφωνο της Γερμανίας (NDR 4 Info) πραγματοποίησε μια δίωρη εκπομπή πάνω στην ιστορία της πολυεθνικής Bacardi, με πολύ καλή επιμέλεια από τους δημοσιογράφους Ούρσουλα Φος και Ζαν-Κλοντ Κούνερ.

* Περιλάμβανε και μια συνέντευξη του νυν αντιπροέδρου της Bacardi-Martini Inc. στο Μαϊάμι, Χόρχε Ροντρίγκες Μάρκες, όπου μεταξύ άλλων τον ρωτάνε και για το απόρρητο ντοκουμέντο του 1964, στο οποίο αποτυπώνονται οι σχέσεις της εταιρείας με τη μαφία και τα σχέδια για τη δολοφονία του Φιντέλ και του Τσε.

* Ο αντιπρόεδρος τα αρνήθηκε όλα, λέγοντας ότι τόσο αυτή όσο κι οι υπόλοιπες πληροφορίες που περιέχονται στο βιβλίο μου είναι καθαρά ψέματα και έργο των κουβανικών μυστικών υπηρεσιών. Υστερα απ' αυτό του απηύθυνα μια «ανοιχτή επιστολή», την οποία διένειμα στο διεθνή τύπο, όπου τον καλούσα να με οδηγήσει στα δικαστήρια κι εκεί να αποδείξει ποιες είναι οι υποτιθέμενες συκοφαντίες. Μέχρι σήμερα, υπήρξε από μέρους του απόλυτη σιγή.




Ο υψηλός προστάτης


Ενας άνθρωπος στενά συνδεδεμένος με την Bacardi βρίσκεται εδώ και μήνες στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων γύρω από τη λατινοαμερικάνικη πολιτική της κυβέρνησης Μπους. 

Πρόκειται για τον Οτο Χουάν Ράιχ, έναν 56χρονο Κουβανοαμερικανό αυστριακής καταγωγής, που στις 22 Μαρτίου 2001 ορίστηκε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για τις λατινοαμερικανικές υποθέσεις. Η επιλογή του προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, όχι μόνο από την αμερικανική αριστερά αλλά και από μεγάλο μέρος του κεντρώου φιλελεύθερου χώρου, με αποτέλεσμα μέχρι σήμερα ο διορισμός του να μην έχει επικυρωθεί από το Κογκρέσο.

Ο λόγος αυτών των αντιδράσεων είναι διπλός: αφενός μεν το βεβαρημένο παρελθόν του Ράιχ στους παρακρατικούς μηχανισμούς της κυβέρνησης Ρέιγκαν (1981-89), αφετέρου η πρόσφατη διαπλοκή του με την Bacardi, την ακροδεξιά κουβανική εμιγκράτσια και άλλες εξίσου «αμαρτωλές» υποθέσεις -από τις προσπάθειες της Μάρτιν Λόκχιντ να πουλήσει F-16 στη Χιλή μέχρι την εκστρατεία της βιομηχανίας ενδυμάτων να αποκρούσει κάθε έλεγχο πάνω στις συνθήκες εργασίας των εργαστηρίων φασόν που διατηρεί στον Τρίτο Κόσμο. 

* Οι σχέσεις του Οτο Ράιχ με την Bacardi είναι κάτι παραπάνω από στενές: Ως διευθυντής της εταιρείας μάρκετινγκ «Brock Group», πήρε μέρος στη σύνταξη του Νόμου Χελμς-Μπάρτον (1996), έργο για το οποίο «η Μπακάρντι-Μαρτίνι τον πλήρωσε περισσότερα από 600.000 δολάρια, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία» («New York Times» 9.3.2001). Αλλα 110.000 δολάρια είχαν καταβληθεί από την Bacardi κατά τους κρίσιμους μήνες της προώθησης του νομοσχεδίου (Calvo Ospina, σ. 106). Την ίδια χρονιά συστήνει δική του εταιρεία, την «RMA International». Βασικός πελάτης του παραμένει πάντοτε η Bacardi, για λογαριασμό της οποίας περνά το 1999 από το Κογκρέσο την τροπολογία του άρθρου 211, με την οποία αποσπάται από την Κούβα το σήμα κατατεθέν του ανταγωνιστικού «Havana Club». Χάρη σ' αυτές τις «εθνικές» δραστηριότητές του θα αποσπάσει την ίδια εποχή και 520.000 δολάρια από την κρατική USAID για το US-Cuba Business Counsil - οργάνωση της οποίας ο ίδιος είναι διευθυντής, με επίτιμο πρόεδρο τον, Μανουέλ Κουτίγιας.

* Ακόμη πιο αποκαλυπτικό -και προβληματικό- είναι ωστόσο το υπηρεσιακό παρελθόν του: Μεταξύ 1983 και 1986 υπήρξε ο πρώτος διευθυντής του Γραφείου Δημόσιας Διπλωματίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, υπηρεσίας που υπαγόταν απευθείας στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας. Οπως αποκαλύφθηκε από τις ανακρίσεις για το σκάνδαλο Ιράν-Κόντρας, επρόκειτο για έναν παρακρατικό μηχανισμό, στελεχωμένο από στρατιωτικούς των υπηρεσιών ψυχολογικού πολέμου, με στόχο την οργανωμένη παραπληροφόρηση της κοινής γνώμης και του Κογκρέσου στις ίδιες τις ΗΠΑ. Μεταξύ άλλων δραστηριοτήτων του περιλαμβανόταν η κατασκευή ψευδών ειδήσεων, η καθημερινή σχεδόν διοχέτευση σε «σοβαρά» ΜΜΕ -όπως η «Wall Street Journal», οι «N.Y.Times» κ.ά.- αναλύσεων «ανεξάρτητων ειδημόνων», η δημοσίευση άρθρων με την υπογραφή στελεχών των καθοδηγούμενων από τη CIA νικαραγουανών ανταρτών, η άσκηση κάθε είδους πιέσεων στα ραδιοτηλεοπτικά ΜΜΕ για την προσαρμογή τους στην «εθνικά ορθή» γραμμή, καθώς και μια υπόγεια εκστρατεία λάσπης ενάντια σε όσους δημοσιογράφους αμφισβητούσαν την επίσημη εκδοχή των πραγμάτων. 

* Μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου Ιράν-Κόντρας και το ξήλωμα των παρακρατικών μηχανισμών, ο Ράιχ δεν έμεινε άνεργος. Διορίστηκε πρεσβευτής στη Βενεζουέλα, όπου πέτυχε την απελευθέρωση του αντικαστρικού κουβανού τρομοκράτη Ορλάντο Μπος, καταδικασμένου για την ανατίναξη ενός αεροπλάνου των Κουβανικών Αερογραμμών (6.10.1976), στην οποία είχαν βρει το θάνατο 73 πολίτες. Το γεγονός ότι εναντίον του Μπος εκκρεμούσε άλλη μια καταδίκη, στις ΗΠΑ αυτή τη φορά, για την εκτόξευση μπαζούκας εναντίον ενός πολωνικού πλοίου στο λιμάνι του Μαϊάμι το 1968, δεν εμπόδισε τον Ράιχ να ζητήσει την έκδοση βίζας για τον προστατευόμενό του - ο οποίος, με τη σειρά του, δεν παρέλειψε να εκφράσει δημόσια τις ευχαριστίες του.

Με όλα αυτά, ο διορισμός του λομπίστα της Bacardi στο αξίωμα του υπεύθυνου υφυπουργού δικαιολογημένα προκάλεσε τόσες αντιδράσεις. Η κυβέρνηση Μπους εξακολουθεί, ωστόσο, να εμμένει στην επιλογή της, που θεωρείται «ανταμοιβή» της ακροδεξιάς κουβανικής εμιγκράτσιας για τη συμβολή της στην τόσο καθοριστική (και αμφιλεγόμενη) εκλογική νίκη των Ρεπουμπλικανών στη Φλόριντα.



ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Hernando Calvo Ospina «Ron Bacardi. La guerra occulta»
(Μαδρίτη-Βαρκελώνη 2000, εκδ. Red de Consumo Solidario). Η κύρια βιβλιογραφική αναφορά του κινήματος κατά της Bacardi. Γραμμένο από έναν κολομβιανό δημοσιογράφο εγκαταστημένο στο Βέλγιο, με δηλωμένο σκοπό να αποκαλύψει τις σκοτεινές πτυχές της διάσημης πολυεθνικής. 

«Bacardi. Μια περίπτωση διεθνούς πειρατείας» (Αθήνα 2001, εκδ. Σήματα Καπνού). Αντίστοιχη ελληνική μπροσούρα, στηριγμένη σε μεγάλο βαθμό στο παραπάνω βιβλίο. Εκδότης, ένα περιοδικό στρατευμένο στην αλληλεγγύη προς τους λαούς και τα κινήματα της Λατινικής Αμερικής.

Alejandro Benes «The spirit of the bat» (περ. Cigar Aficionado, φθιν. 1996). Ιστορικό του οίκου Μπακάρντι, βασισμένο εν μέρει σε συνεντεύξεις με στελέχη της ίδιας της εταιρείας, αποκαλυπτικό του πολέμου που η τελευταία διεξάγει κατά της Κούβας.



ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ

Bacardi.com
(http://www.bacardi.com). Η επίσημη ιστοσελίδα της εταιρείας. Μεταξύ άλλων, παρατίθενται και «χιουμοριστικές κάρτες» της προεπαναστατικής περιόδου, όπου η Κούβα χαρακτηρίζεται σαν «το νησί της Bacardi».

The Cuban American National Foundation (http://www.canfnet.org). Ο δικτυακός τόπος του Εθνικού Αμερικανοκουβανικού Ιδρύματος. Αποκαλυπτικός για την ιδεολογία, τις διασυνδέσεις και τους στόχους της οργάνωσης.

Thomas Blanton «Public Diplomacy and covert propaganda. The declassified record of Ambassador Otto Juan Reich» (http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB40/). Συλλογή επίσημων εγγράφων και ντοκουμέντων σχετικών με την παρακρατική δράση του Οτο Ράιχ, κατά τη δεκαετία του '80. 

«Stop Otto Reich» (http://www.ips-dc.org/stopotto/). Ιστοσελίδα του κινήματος για το μη διορισμό του Ράιχ στη θέση του υφυπουργού Εξωτερικών. Βιογραφικό του «λομπίστα της Bacardi» και συλλογή σχετικών άρθρων από τα αμερικανικά ΜΜΕ. 


(Ελευθεροτυπία, 16/12/2001)

 

www.iospress.gr                                  ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ