ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΠΡΕΓΚΕ


Το μυστικό της Ηγουμενίτσας

1.   2.   

 

Η πρώτη εξαφάνιση

Τέσσερα χρόνια πριν «εξαφανιστεί» στην Ηγουμενίτσα ο Μπρούνο Μπρεγκέ είχε ζήσει μια πρώτη πράξη του ίδιου δράματος. Το Μάρτιο του 1991 είχε γίνει μπαλάκι μεταξύ των ιταλικών και των ελληνικών αρχών. 

Την περιπέτειά του αυτή περιγράφει ο ίδιος ο Μπρεγκέ σε ιδιόγραφο κείμενο εκείνης της εποχής:

«Στις 2 Μαρτίου 1991 μου αρνήθηκαν την είσοδο στην Ιταλία κατά την άφιξή μου στην Αγκόνα. Είχα περάσει μια βδομάδα διακοπών στην Ελλάδα και είχα πάρει το πλοίο της επιστροφής προς Αγκόνα από την Πάτρα (ΑΝΕΚ LINES).

Η συγκεκριμένη απαγόρευση βασιζόταν σε ένα, άγνωστο σε μένα, «provvedimento di respingimento» (ένταλμα επαναπροώθησης). 

Η ιταλική αστυνομία (polizia giudiziaria) και η ιταλική Ασφάλεια με έκλεισαν στην καφετέρια του πλοίου, όπου μου έψαξαν τις αποσκευές και κατάσχεσαν την ταυτότητά μου. 

Οταν ζήτησα να έρθω σε επαφή με το δικηγόρο μου και το ελβετικό προξενείο, δέχθηκα απειλές από αξιωματικό της Digos (της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας): «Ti spacco la faccia» («Θα σου σπάσω τη μούρη»).

Καμία απολύτως εξήγηση δεν μου δόθηκε για τη συμπεριφορά αυτή. Παρέμεινα έτσι σε περιορισμό, υπό στενή φρούρηση, σε μια γωνιά της καφετέριας του πλοίου ώς τις 10 μ.μ., οπότε το πλοίο έφυγε από την Αγκόνα. Η ταυτότητά μου δεν μου επιστράφηκε και παρέμεινε στα χέρια της ελληνικής αστυνομίας πάνω στο πλοίο. Δεν είχα διαπράξει κανένα έγκλημα, ουδέποτε έκανα κάτι παράνομο και ποτέ δεν είχα συλληφθεί στην Ιταλία. 

Οταν το πλοίο έφτασε στην Ηγουμενίτσα (Ελλάδα), έλληνες αστυνομικοί ανέβηκαν στο πλοίο και άρχισαν να παρακολουθούν τις κινήσεις μου. Προτού αποβιβαστούν όλοι οι επιβάτες στην Πάτρα, τη Δευτέρα 4 Μαρτίου, οι αστυνομικοί που είχαν επιβιβαστεί στην Ηγουμενίτσα μου ζήτησαν να τους ακολουθήσω. Μας περίμενε ένα αυτοκίνητο. Κατευθυνθήκαμε προς τον αστυνομικό σταθμό του λιμανιού. 

Υποβλήθηκα σε ανάκριση από την αντιτρομοκρατική υπηρεσία της αστυνομίας στα γραφεία της του 12ου ορόφου. Μου πήραν τα αποτυπώματα και με φωτογράφισαν. Μου ζήτησαν να τους πω σε ποια μέρη της Ελλάδας είχα πάει, την ημέρα της άφιξής μου, ποιον συνάντησα από το PFLP κ.ο.κ. 

Εκανα σαφές από την αρχή ότι 1) δεν διέπραξα κανένα αδίκημα στην Ελλάδα, οπότε η κράτησή μου ήταν παράνομη και 2) ότι είμαι ελβετός πολίτης και απαιτούσα να έρθω σε επαφή με το ελβετικό προξενείο.

Η ανάκριση συνεχίστηκε μέχρι αργά τη νύχτα. Με απείλησαν αρκετές φορές («Εχουμε τρόπους να μαθαίνουμε την αλήθεια από όσους συλλαμβάνουμε», «Είσαι ψεύτης»), ενώ μου αρνήθηκαν να επισκεφτώ την τουαλέτα κ.λπ. Η ανάκριση αφορούσε διάφορα θέματα, αλλά ο στόχος της ήταν να αντλήσουν πληροφορίες για την παραμονή μου στην Ελλάδα. 

Δεν είχα καμία αντίρρηση να συζητήσω γενικά ζητήματα (τον Πόλεμο του Κόλπου, την απόφαση του ΟΗΕ, τις συνθήκες κράτησης στο Ισραήλ), αλλά κάθε φορά που το θέμα αφορούσε την παραμονή μου στην Ελλάδα τους έλεγα ότι πρόκειται να απαντήσω στις ερωτήσεις τους μόνο αν ήταν παρών ο ελβετός πρόξενος.

Περί τα μεσάνυχτα οδηγήθηκα στα κρατητήρια του 7ου ορόφου. Με έκλεισαν σε ένα «κελί» μεγέθους 10 τετραγωνικών μέτρων, στο οποίο 12 άτομα κοιμούνταν στο πάτωμα, κάποιοι σε κουβέρτες, άλλοι πάνω σε ρούχα τους. Το κελί δεν διέθετε τουαλέτα, ήταν βρόμικο και μύριζε απαίσια. Δεν μου έδωσαν κουβέρτα και αναγκάστηκα να περάσω τη νύχτα ακουμπισμένος στον τοίχο. Οταν άνοιξαν οι πόρτες, τρεις νιπτήρες (ο ένας μάλιστα βουλωμένος) και τρεις «τουαλέτες» όφειλαν να εξυπηρετήσουν περισσότερα από 100 άτομα.

Περίπου στις 8 π.μ. κλήθηκα και πάλι για ανάκριση, όπου μου υποβλήθηκαν οι ίδιες ερωτήσεις. Μου είπαν πως επρόκειτο να απελαθώ, αλλά πως, αν δεν αποφάσιζα να απαντήσω τουλάχιστον σε κάποιες ερωτήσεις, η διαδικασία αυτή θα έπαιρνε πολύ χρόνο.

Το βράδυ κλείστηκα και πάλι στο κρατητήριο, σε ένα κελί γεμάτο Ιρακινούς και Παλαιστίνιους, το μοναδικό έγκλημα των οποίων ήταν η εθνικότητά τους.

Την Τετάρτη 6 Μαρτίου μου επιτράπηκε να τηλεφωνήσω στην ελβετική πρεσβεία. Το προσωπικό της πρεσβείας προσποιήθηκε ότι δεν γνώριζε τη σύλληψή μου, παρά το γεγονός ότι τους είχα στείλει τηλεγράφημα. 

Στις 2 μ.μ. δέχθηκα τηλεφώνημα από τον ελβετό πρόξενο. Εγώ θα πλήρωνα το εισιτήριο και εκείνος θα φρόντιζε για την κράτηση σε πτήση της Swissair.

Την Πέμπτη το πρωί ξανατηλεφώνησα στην πρεσβεία. Ο πρόξενος με ενημέρωσε ότι είχαν όλα κανονιστεί και ότι θα έφευγα από την Ελλάδα το ίδιο απόγευμα στις 4.40 μ.μ. με την πτήση 303 της Swissair. 

Στις 2 περίπου το μεσημέρι οδηγήθηκα στο αεροδρόμιο από δύο αστυνομικούς με πολιτικά. Πλήρωσα το εισιτήριο, ξυρίστηκα και έπλυνα το πρόσωπό μου στις τουαλέτες και στη συνέχεια έφυγα από την Ελλάδα».



Ποιος είναι ο Μπρούνο Μπρεγκέ


*29.05.1950 Γεννιέται ο Μπρούνο Μπρεγκέ στο Τεσίνο της Ελβετίας.

*Ιούνιος 1970. Ο 20χρονος Μπρεγκέ συλλαμβάνεται από τις αρχές του Ισραήλ, με την κατηγορία ότι επιχείρησε να βάλει παράνομα στη χώρα 2 κιλά εκρηκτικά, για λογαριασμό του Λαϊκού Μετώπου για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PFLP), του Ζορζ Χαμπάς. Πρόκειται για την πρώτη περίπτωση Ευρωπαίου που συλλαμβάνεται ως μέλος της παλαιστινιακής αντίστασης. Το δικαστήριο τον καταδικάζει στην παραδειγματική ποινή των 15 χρόνων.

*1971-1978. Ο Μπρεγκέ εκτίει την ποινή του σε φυλακές του Ισραήλ.

*16.02.1982. Συλλαμβάνεται στο Παρίσι ο Μπρεγκέ μαζί με τη Γερμανίδα Μαγκνταλένα Κοπ, τη μελλοντική σύζυγο του Κάρλος. Στο αυτοκίνητό τους η αστυνομία ανακαλύπτει πέντε κιλά εκρηκτικά.

*29.03.1982. Εκρηξη σε παγιδευμένο τρένο της γραμμής Παρίσι-Τουλούζη, στο οποίο επρόκειτο να επιβιβαστεί ο τότε δήμαρχος του Παρισιού Ζακ Σιράκ. Σκοτώνονται πέντε επιβάτες. Η έκρηξη ακολούθησε ένα τελεσίγραφο του Κάρλος που ζητούσε την απελευθέρωση των συνεργατών του εντός 30 ημερών.

*22.04.1982. Τη μέρα που ξεκινά η δίκη του Μπρεγκέ και της Κοπ σημειώνεται έκρηξη σε παγιδευμένο αυτοκίνητο έξω από τα γραφεία του περιοδικού «Al Watan Al Arabi». Προκαλείται ένας θάνατος και 63 τραυματισμοί. Ο Μπρεγκέ καταδικάζεται σε 5 χρόνια φυλακή, η Κοπ σε 4.

*6.04.1987. Μετά την αποφυλάκισή του, ο Μπρεγκέ επισκέπτεται την Ελλάδα, με πτήση της Ολυμπιακής από τη Ζυρίχη. Οι ελληνικές αρχές δεν του επιτρέπουν την είσοδο, διότι έχει «ερυθρό δελτίο». Αναχωρεί με την επόμενη πτήση για Ζυρίχη.

*25.02.1991. Ο Μπρεγκέ φτάνει στην Πάτρα από την Ανκόνα. Στις 28.02.1991 οι ελληνικές αρχές τον «επαναπροωθούν» στην Ιταλία. Οι ιταλικές αρχές τον ξαναστέλνουν στις 2.03.1991 πάλι στην Ελλάδα. Τελικά, οι ελληνικές αρχές τον απελαύνουν στις 7.03.1991. Ο Μπρεγκέ μεταφέρεται αεροπορικά στη Ζυρίχη. 

*1991. Οι ελληνικές αρχές αίρουν το «ερυθρό δελτίο» του Μπρεγκέ και το αντικαθιστούν με υποχρέωση αναγγελίας εισόδου.

*1992-3. Ο Μπρεγκέ εγκαθίσταται στο χωριό Πέρδικα της Θεσπρωτίας με τη σύντροφό του, Κάρολ Τόμσον, και την κόρη τους, Σόνα. Ο Μπρεγκέ εμφανίζεται κανονικά με το όνομά του. Εναντίον του δεν εκκρεμεί καμιά δίωξη. 

*15.08.1994. Οι γαλλικές μυστικές υπηρεσίες μεταφέρουν στο Παρίσι τον Κάρλος (κατά κόσμο Ιλιτς Ραμίρεζ Σάντσες), μετά την απαγωγή του από το Σουδάν.

*12.11.1995. Ο Μπρεγκέ εξαφανίζεται πάνω στο ελληνικό πλοίο «Λατώ», κοντά (ή μέσα) στο λιμάνι της Ηγουμενίτσας. 

*Τέλη 1995. Η Κοπ επιστρέφει στη Γερμανία. Οι γερμανικές αρχές έρχονται σε συμφωνία μαζί της. Ο εισαγγελέας δηλώνει ότι η Κοπ δεν είναι πλέον «ύποπτη», αλλά «μάρτυρας».

*05.01.1996. Ο «Ιός» αποκαλύπτει την εξαφάνιση του Μπρεγκέ, με στοιχεία που προέρχονται από τους οικείους τους. 

Η υπόθεση παίρνει δημοσιότητα. Μόνο τότε εμφανίζονται οι αρχές να κινητοποιούνται. 

*26.12.1997. Ο Κάρλος καταδικάζεται σε ισόβια στο Παρίσι.

*24.08.2001. Ανακαλύπτεται σκελετός άγνωστου άνδρα σε παραλία της Ηγουμενίτσας. Εξετάζεται το ενδεχόμενο να ανήκει στον Μπρεγκέ.


Αντιτρομοκρατικό κουτόχορτο


Ξαναδιαβάζοντας τον ελληνικό τύπο, μετά την αποκάλυψη της εξαφάνισης Μπρεγκέ (από την «Ε» στις 5.1.1996), γίνεται φανερή η πρόθεση των αρχών να «νίψουν τας χείρας τους»: Καθοδηγούν, επί μέρες, μέσω των, ούτως ή άλλως στην πλειοψηφία τους ευφάνταστων αστυνομικών ρεπόρτερ, μια σεναριολογία που δεν είχε καμιά σχέση με την πραγματικότητα. 

Οι ελληνικές αρχές ήθελαν να διασκεδάσουν κάθε υπόνοια συμμετοχής τους στην απαγωγή και την εξαφάνιση του Μπρεγκέ στην περιοχή της ευθύνης τους, διοχετεύοντας, παράλληλα, ό,τι πιο απίθανο τρομολαγνικό βάζει... δημοσιογράφου νους.

*Στις 8.1.1996, το σύνολο σχεδόν των ΜΜΕ υιοθετεί, λιγότερο ή περισσότερο, αμάσητη τη θεωρία (όπως την υπαγόρευσαν οι αστυνομικές αρχές) ότι ο Μπρεγκέ κυκλοφορούσε με πλαστό διαβατήριο και ότι αποβιβάστηκε στην Πάτρα (και όχι στην Ηγουμενίτσα), πάντοτε με πλαστό διαβατήριο, απ' όπου και διέφυγε όσο πιο μακριά γίνεται! 

«Ο ελβετός συνεργάτης του Κάρλος αναχώρησε από την Ελλάδα στις 11.11.1995 με το πλοίο "Λατώ" με προορισμό την Αγκόνα. Θα πρέπει να χρησιμοποίησε πλαστό διαβατήριο», γράφουν ΤΑ ΝΕΑ. 

*«Θεωρείται σίγουρο πως κατόρθωσε να διαφύγει στην Πάτρα χρησιμοποιώντας το πλαστό διαβατήριο», συμφωνεί και η ΑΥΡΙΑΝΗ. Η ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ διαπιστώνει ότι «στον Μπρεγκέ είχε απαγορευτεί η είσοδος στην Ελλάδα όχι μόνο επειδή έφερε πλαστό διαβατήριο, αλλά και επειδή του είχε απαγορευτεί η είσοδος στις χώρες της ΕΟΚ για εμπορία όπλων». 

*Τίποτα απ' όλα αυτά δεν ήταν αλήθεια. Απλώς, έβγαζαν λάδι τις ελληνικές αρχές και τους αξιωματικούς του «Λατώ». 

*Την επόμενη μέρα, η τερατολογία συνεχίζεται. Ο Γιάννης Ντάσκας, στον ΑΔ. ΤΥΠΟ, εντοπίζει τον Μπρεγκέ στα βόρεια προάστια όπου «ζει με ελληνικό όνομα και φυσικά με πλαστά χαρτιά» (9.1.1996). 

*Ο Πάνος Σόμπολος αναπαράγει τις «πληροφορίες» αξιωματούχου της αστυνομίας ότι «ο Μπρεγκέ μπορεί να έχει διασυνδέσεις με έλληνες τρομοκράτες και μ' αυτούς να ζει και να κινείται. Δεν αποκλείεται όμως να έχει φύγει από την Ελλάδα και τώρα να βρίσκεται σε άλλη χώρα (...) Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Δημόσιας Τάξης, ο Μπρεγκέ δεν έχει συλληφθεί από καμιά αστυνομική υπηρεσία, ούτε και από την ΕΥΠ, και το ανθρωποκυνηγητό συνεχίζεται παντού». 

*Στις 12.1.1996, διάφορες, πάντοτε ακατονόμαστες «πηγές» πείθουν ακόμα και την «Ε» ότι «ο Ελβετός φαίνεται ότι πράγματι δεν βρίσκεται στη χώρα μας, αλλά στη Γαλλία». Η ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ παραλλάσσει την «είδηση», γράφοντας ότι «στη Γαλλία απελάθηκε ο Μπρεγκέ», αγνοώντας προφανώς τη σημασία του όρου απέλαση. Ο ΑΔ. ΤΥΠΟΣ «αποκαλύπτει» ότι «οι αρχές κατέχουν στοιχεία για διακινήσεις εκατοντάδων χιλιάδων γαλλικών φράγκων του Μπρεγκέ από την Αθήνα προς τη Μασσαλία...». Τι πειράζει που οι ίδιοι διέδιδαν ότι ήταν παράνομος και καταζητούμενος; Αυτός πήγαινε με τα νόμιμα χαρτιά του και έστελνε εμβάσματα... για την ενίσχυση της τρομοκρατίας. 

*Ο Γιάννης Ντάσκας ξαναχτυπά στις 16.1.1996. Είναι βέβαιος ότι «τον φυγάδευσαν», κάποιοι, «και οι ενδείξεις είναι ότι ο Μπρεγκέ είπε όσα έπρεπε να πει και με νέες ταυτότητες ζει κάπου στην Ευρώπη» (προφανώς... εγκατέλειψε το κρησφύγετό του στην Εκάλη). Στο ίδιο δημοσίευμα κρίνεται ύποπτο το ότι η Τόμπσον, η σύντροφος του Μπρούνο Μπρεγκέ, τον αναζήτησε ένα μήνα μετά. Σιγά μην έμπαινε κανείς στον κόπο να διαβάσει τον «Ιό», τρεις μέρες πριν, όπου η κ. Τόμπσον δηλώνει πως τον αναζητούσε από την πρώτη στιγμή και μίλησε τελικά, στις 19 Νοεμβρίου 1995, μετά από περιπέτειες τηλεφωνικά με τον καπετάνιο του «Λατώ», ο οποίος και την διαβεβαίωσε ότι ο Μπρούνο αποβιβάστηκε στην Ηγουμενίτσα. 

*Ανάλογα παραληρήματα συνεχίστηκαν και τις επόμενες εβδομάδες, με αποκορύφωμα μια άλλη «δημοσιογραφική βόμβα» του Γ. Ντάσκα: Ούτε λίγο, ούτε πολύ, έγραφε στις 27.2.1996 ότι ο Μπρεγκέ, μέσω Ζάγκρεμπ, πήγε στην Ουγγαρία με ελληνικό διπλωματικό διαβατήριο, υπό την επιτήρηση των ελληνικών αρχών, ενώ ο βουλευτής Π. Καμμένος όπου να 'ναι θα εξαρθρώσει τη διεθνή τρομοκρατία και το ΠΑΣΟΚ.


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Edward Herman και Gerry O'Sullivan «Η βιομηχανία της "τρομοκρατίας"»
(Εκδόσεις "Το Ποντίκι", Αθήνα 1992)». Η κατασκευή της εικόνας του τρομοκράτη από τους ιδεολογικούς μηχανισμούς του αμερικανικού κράτους. Εμφαση στο ρόλο του ιδιωτικού τομέα, των ΜΜΕ και των «ειδημόνων».

Claire Sterling «The Terror Network. The secret War of International Terrorism» (Εκδοση Reader's Digest Press, Νέα Υόρκη 1981). Το ευαγγέλιο της ψυχροπολεμικής διανόησης και προπαγάνδας σχετικά με τη «διεθνή τρομοκρατία», η οποία θεωρείται αποτέλεσμα της κομμουνιστικής συνωμοσίας. Ειδικά κεφάλαια για τον Κάρλος, αλλά και για την παλαιστινιακή αντίσταση ως πόλου «τρομοκρατών».

Αλμπέρτο Φραντσεσκίνι «Εμείς οι τρομοκράτες. Η ιστορία των ιδρυτών των Ερυθρών Ταξιαρχιών» (Εκδόσεις «Ελεύθερη Σκέψις», Αθήνα 1991). Αυτοβιογραφία ενός ηγετικού στελέχους της πρώτης γενιάς των Ερυθρών Ταξιαρχιών.


ΔΕΙΤΕ

Η μικρή τυμπανίστρια
(The little drummer girl) του Τζορτζ Ρόι Χιλ (1984). Κλασική ταινία κατασκοπίας, βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Τζον Λε Καρέ με θέμα τον πόλεμο της Μοσάντ κατά των παλαιστινιακών οργανώσεων. Περιγραφή, μεταξύ άλλων, της τεχνικής «κουκουλώματος» των φόνων επιλεγμένων στόχων από τις «αντιτρομοκρατικές» υπηρεσίες. 

Παράλληλα πάθη (Year of the Gun) του Τζον Φρανκεχάιμερ (1991). Ψυχροπολεμική ματιά στο ιταλικό αντάρτικο πόλης της δεκαετίας του '70 το οποίο εμφανίζεται να βρίσκεται στις παραμονές της κατάληψης της εξουσίας.

(Ελευθεροτυπία, 23/9/2001)

 

www.iospress.gr                                 ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ