ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΑΛΥΤΡΩΤΙΣΜΟΙ


Οι Ακαδημίες πάνε στον πόλεμο

1.   2.   

Το όραμα μιας ελληνικής εθνοκάθαρσης

Μπορεί η Ακαδημία Αθηνών να έχει μείνει πίσω στο βαλκανικό σπορ της εθνοκαθαρτήριας εθνικιστικής πλειοδοσίας, την υποκατέστησαν όμως και με το παραπάνω κάποια άλλα πνευματικά ιδρύματα. Το αποδεικνύουν περίτρανα δύο «εμπιστευτικά» έγγραφα τέτοιων ιδρυμάτων που, με διαφορά μισού αιώνα μεταξύ τους, εισηγούνται την εφαρμογή μέτρων «ήπιας» εθνοκάθαρσης των «εθνικά ευαίσθητων» περιοχών της βόρειας Ελλάδας από τα κατά τόπους μειονοτικά «καρκινώματα». 

* Το πρώτο έγγραφο το εντοπίσαμε στο Αρχείο Ελ. Βενιζέλου, στο Μουσείο Μπενάκη (φ.373). Φέρει ημερομηνία 16.8.1927, απευθύνεται στον πρωθυπουργό Αλ. Ζαΐμη κι υπογράφεται από τον γραμματέα του Συλλόγου προς Διάδοσιν των Ελληνικών Γραμμάτων (ΣΔΕΓ), Π. Δημητριάδη. Ο Σύλλογος είχε ιδρυθεί το 1869 ως «άτυπο τμήμα» του υπ. Εξ., επιφορτισμένο με την εθνική προπαγάνδα στις αλύτρωτες περιοχές της οθωμανικής αυτοκρατορίας, για να περιοριστεί μετά το 1913 κυρίως στην εκπαιδευτική προσπάθεια για τον «εξελληνισμόν της βουλγαροφώνου μητρός» των μακεδονικών επαρχιών.

Αντικείμενο του συγκεκριμένου εγγράφου είναι η εισήγηση μέτρων για την απομάκρυνση από την ελληνική Μακεδονία των σλαβόφωνων γηγενών που οι υπηρεσίες ασφαλείας έχουν χαρακτηρίσει ως «βουλγαρόφρονες» και τους οποίους ο συντάκτης της έκθεσης εκτιμά σε 80-90.000 άτομα:

«Τα κρατικά όργανα», διαβάζουμε, «ενεργούντα αθορύβως και μυστικώς και μετά της απαιτουμένης προσοχής και περισκέψεως θα ηδύναντο να καταστήσωσιν αδύνατον την εις τα μέρη ταύτα ζωήν του Βουλγαρικού πληθυσμού και ν' αναγκάσωσιν αυτόν να εγκαταλείψη σχεδόν εκουσίως τα μέρη ταύτα και να ζητήση αλλαχού είτε εντός του Κράτους είτε εκτός αυτού τόπον εγκαταστάσεώς του. Οι οικονομικοί υπάλληλοι, οι τελωνειακοί, οι αγορανομικοί, οι αστυνομικοί, οι δημοτικοί και άλλοι ακόμη θα ηδύναντο να χρησιμοποιήσωσιν αποτελεσματικώτατα τον οικονομικόν πόλεμον εναντίον του Βουλγαρικού πληθυσμού διά της εις αυτόν επιβολής βαρυτάτης φορολογίας, διά πιέσεως αυτού κατά την είσπραξιν των φόρων, διά της επιβολής βαρέων προστίμων εν περιπτώσει παραβάσεως νόμων ή διατάξεων κρατικών ή αγορανομικών ή αστυνομικών, διά της αρνήσεως πάσης πιστώσεως παρά Τραπέζαις και Τραπεζιτικοίς οίκοις, διά της μη παροχής κρατικής ή άλλης συνδρομής εν περιπτώσει θεομηνίας και καταστροφής των προϊόντων αυτού και διά πολλών άλλων μέσων, τα οποία η αρμοδία υπηρεσία θα θεωρήση σκόπιμον να χρησιμοποιήση προς τον σκοπόν τούτον.

Τα μάλιστα θα συνετέλει εις το να καταστήση δύσκολον και σχεδόν αδύνατον την ζωήν εις το τμήμα τούτο του Κράτους εις τον Βουλγαρικόν πληθυσμόν αυτού, τον αμέσως ενδιαφερόμενον, το ζήτημα των ανωμάλων δικιοπραξιών και της διανομής των γαιών. [...] Εάν το ζήτημα των ανωμάλων δικαιοπραξιών και της διανομής ελύετο εις βάρος των Βουλγάρων ιθαγενών και υπέρ των ελλήνων προσφύγων, υπέρ ων άλλωστε συνηγορεί κατά το πλείστον και το δίκαιον, η ζωή των πρώτων εις το τμήμα Καρατζόβας, Φλωρίνης και Καστορίας θα καθίστατο προβληματική και αδύνατος λόγω της μεγάλης στενότητος της γης».

* Παλιές και ξεχασμένες ιστορίες, θα πει κανείς. Η ιδέα όμως του «αθόρυβου και μυστικού» εθνολογικού ξεκαθαρίσματος ουδόλως ξεχάστηκε, όπως φαίνεται από το δεύτερο ντοκουμέντο που φέρνουμε σήμερα στη δημοσιότητα και το οποίο προέρχεται από το ημιεπίσημο Ιδρυμα Μελετών της Χερσονήσου του Αίμου. 

Απευθυνόμενο στην 1η Πολιτική Διεύθυνση του Υπ. Εξ., το έγγραφο φέρει ημερομηνία 14.1.1976, αριθμό πρωτοκόλλου Α808 κι ασχολείται με την επισκόπηση των περιβόητων «διοικητικών ενοχλήσεων» στις οποίες υποβαλόταν από το 1967 μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '80 η μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης. «Ενοχλήσεων» οι οποίες, ως γνωστόν, καταργήθηκαν με κοινή απόφαση του πρωθυπουργού Ζολώτα και των πολιτικών αρχηγών Μητσοτάκη, Παπανδρέου και Φλωράκη τον Ιανουάριο του 1990, με το σκεπτικό ότι «όχι μόνον απεδείχθησαν ατελέσφοροι αλλ' επέτυχον αποτελέσματα αντίθετα των επιδιωκομένων και συνάμα μας εκθέτουν διεθνώς». 

«Η εκτόπισις με μίαν παράλληλον καθήλωσιν της αναπτύξεως ήτο αναγκαία διά τας περιοχάς των Νομών Ξάνθης και Ροδόπης», διαβάζουμε στο ντοκουμέντο του ΙΜΧΑ. «Σημαντική προϋπόθεσις όμως ήτο η τακτική των υιοθετηθέντων μέτρων να συμβαδίζη εις όλας τας περιοχάς και να ευρίσκεται εντός του πλαισίου των προδιαγραφών της πολιτικής του Υπουργείου Εξωτερικών ως προς την μουσουλμανικήν μειονότητα Δυτικής Θράκης.

Εις γενικάς γραμμάς δυνάμεθα να αναφέρωμεν τα κάτωθι:

α) Δημιουργίαν καταλλήλου ψυχολογικού κλίματος και παρουσιάσεως μελλοντικών καταστάσεων ανασφαλείας και αβεβαιότητος προς υποκίνησιν των μουσουλμάνων να εγκαταλείψουν την περιοχήν (εις αυτό συνέβαλεν επίσης η τουρκική προπαγάνδα και ο φανατισμός των μουσουλμάνων της Δυτικής Θράκης).

β) Διά της λήψεως διοικητικών κυρίως μέτρων (τα οποία λαμβάνονται με μεγάλην προσοχήν και μυστικότητα δι' ευνοήτους λόγους) όπως τα ακόλουθα:

1) Περιορισμός των πιστοδοτήσεων (π.χ. διά της μεθόδου της αυστηράς εξετάσεως των δικαιολογητικών, της συντόμου προθεσμίας, της πολυπλόκου διαδικασίας, κ.λπ.).

2) Επιβολή προστίμων (π.χ. άρνησις επιεικείας των αρμοδίων οργάνων, λήψις μεγαλυτέρας μερίμνης εκ μέρους των αρχών διά την παρακολούθησιν της σωστής εφαρμογής διαφόρων κανόνων υπό του μειονοτικού στοιχείου).

3) Δημιουργία δυσκολιών και προβλημάτων (π.χ. άρνησις εκτελέσεως ή εξετάσεως αιτημάτων παρουσιαζομένων εις την τουρκικήν, εξαναγκασμός τηρήσεως της απαιτουμένης διαδικασίας).

4) Περιορισμός και πολλάς φοράς άρνησις χορηγήσεως διαφόρων αδειών.

5) Δημιουργία εμποδίων διά την αγοράν γεωργικών μηχανημάτων (π.χ. περιορισμός ή άρνησις της Αγροτικής Τραπέζης διά χορήγησιν σχετικών βεβαιώσεων ή δανείων).

Βεβαίως, τα ανωτέρω λαμβανόμενα μέτρα εκτελούνται με μεγάλην προσοχήν και διακριτικότητα». 

Δεν πρόκειται για απλή καταγραφή των εφαρμοζόμενων μέτρων. Το ΙΜΧΑ όχι μόνο εγκρίνει αλλά και πλειοδοτεί, καταθέτοντας τις δικές του ιδέες: «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι εν όψει των εν Θράκη επικρατουσών συνθηκών πρέπει να γίνη εις πολύ μεγαλυτέραν κλίμακα από ό,τι σχεδιάζεται ή γίνεται α) η διευκόλυνσις των επενδύσεων εκ μέρους Ελλήνων β) προτροπή ή και εξαναγκασμός τούτων να αποφεύγουν την πρόσληψιν υπαλλήλων ή εργατών Μουσουλμάνων εκτός αν είναι τελείως αδύνατος η εξεύρεσις ελληνικού προσωπικού. [...] Φυσικά, η εφαρμογή αυτών των μέτρων πρέπει να γίνη κατά τρόπον επιμελή και αποκλείοντα οιανδήποτε εκδήλωσιν παραπόνων των Μουσουλμάνων περί δυσμενούς δήθεν μεταχειρίσεώς των». 

Αν είναι δυνατόν! 



ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Olivera Milosavljevic «Du mauvais usage de l' autorite scientifique»
στο συλλογικό Nebojsa Popov (ed.) «Radiographie d' un nationalisme. Les racines serbes du conflit yougoslave» (Παρίσι 1998, εκδ. Les Editions de l' Atelier). Η ιστορία του «Μνημονίου» της Σερβικής Ακαδημίας, γραμμένη από μια πανεπιστημιακό του Βελιγραδίου.

Kosta Mihailovic - Vasilije Krestic «Memorandum of the Serbian Academy of Sciences and Arts. Answers to criticisms» (Βελιγράδι 1995, εκδ. The Serbian Academy of Sciences and Arts). Το πρωτότυπο κείμενο του «Μνημονίου», μαζί με μια μεταγενέστερη (1993) «απάντηση» των συντακτών του στους επικριτές τους.

«Dobrovolna razmena na teritorii i naselenie megu Makedonija i Albanija» (Vecer 30.5.2001). Το αρχικό δημοσίευμα που έφερε στο φως τα σχέδια της Ακαδημίας των Σκοπίων για «εθελοντική ανταλλαγή εδαφών και πληθυσμών» μεταξύ Αλβανίας και ΠΓΔΜ.

Macedonian Academy of Sciences and Arts (http://www.manu.edu.mk/). Ο επίσημος δικτυακός τόπος της «Μακεδονικής» Ακαδημίας, με τις διαμαρτυρίες της τελευταίας για την αλυτρωτική πλατφόρμα της αλβανικής ομολόγου.

«Balgarska Natsionalna Doktrina. Balgarija prez dvadeset i parvija vek» (http://www.vmro.org/doktrina.htm). Περίληψη του νέου «Βουλγαρικού Εθνικού Δόγματος» από το φασιστικό ΒΜΡΟ, στο οποίο ανήκουν αρκετοί από τους συντάκτες του ντοκουμέντου.

Andrea Ferrario «La dottrina nazionale bulgara: il "Memorandum" dei nazionalisti di Sofia» (Notizie Est #119, http://www.ecn.org/est/balcani/bulga/bulgaria14.htm). Αναλυτική παρουσίαση εν λόγω «Δόγματος» από μια ιστοσελίδα ειδικευμένη στις βαλκανικές εξελίξεις.

Ακαδημία Αθηνών «Η ανάπτυξη της Θράκης. Προκλήσεις και προοπτικές» (Αθήνα 1995). Η έκδοση της «δικής μας» Ακαδημίας για την κατεξοχήν «εθνικά ευαίσθητη» περιοχή της Βόρειας Ελλάδας. Επικεντρωμένη κυρίως στα οικονομικά ζητήματα και με μάλλον μετριοπαθείς αναφορές στο μειονοτικό. 

(Ελευθεροτυπία, 15/7/2001)

 

www.iospress.gr                                   ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ