ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ

1. 2. 3. 

 

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ. Στα 1922, το εφετείο της Αλαμπάμα απήλλαξε τον μαύρο Τζιμ Ρόλινς από την κατηγορία ότι συνουσιάστηκε με λευκή γυναίκα για την οποία είχε καταδικαστεί πρωτοδίκως. Το εφετείο δέχθηκε ότι η πολιτεία δεν είχε προσκομίσει αδιάσειστα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η εν λόγω γυναίκα ονόματι Εντιθ Λέιμπιου ανήκε στη λευκή φυλή. Η Εντιθ Λέιμπιου ήταν μετανάστρια από τη Σικελία, γεγονός που, όπως έκρινε το ανώτερο δικαστήριο, "δεν αποδεικνύει σε καμία περίπτωση ότι πρόκειται για λευκή γυναίκα και ότι δεν είναι νέγρα ή απόγονος κάποιου νέγρου". Αν και η απόφαση αυτή δεν απέκλειε να είναι λευκή η μετανάστρια από τη Σικελία, η προέλευσή της ωστόσο δεν την ενέτασσε αυτομάτως στη λευκή φυλή, οι γυναίκες της οποίας έπρεπε πάση θυσία να γίνουν αντικείμενο δικαστικής προστασίας.

ΔΙΑΛΟΓΗ. Η κυρίαρχη ταξινόμηση -και η συνεπαγόμενη αξιολόγηση- των ανθρώπων με βάση το κατά πόσον ανήκαν στη λευκή φυλή υπήρξε ευρύτατα διαδεδομένη στις Ηνωμένες Πολιτείες σε σημείο να αναπαράγεται και από εκείνους τους οποίους καταχώριζε στις φυλετικές ομάδες "δεύτερης διαλογής". Έτσι, όταν στα 1891, ένας ρεπόρτερ της εφημερίδας "Ντιτρόιτ Νιους" ρώτησε έναν αφροαμερικανό οικοδόμο κατά πόσον στη δουλειά του εργάζεται με λευκούς, ο εργάτης απάντησε ως εξής: "Όχι, δεν έχουμε λευκούς ανθρώπους. Έχουμε κάποιους Πολωνούς, αλλά αυτοί, όπως ξέρετε, δεν είναι λευκοί".

ΑΓΡΙΟΙ. Η κατάταξη των μεταναστών σε "μη λευκές" φυλές διευκόλυνε την έκρηξη ρατσιστικής βίας εις βάρος τους με πρωταγωνιστές "λευκούς", δηλαδή εργάτες που είχαν φτάσει στην Αμερική με παλιότερα μεταναστευτικά κύματα. Στο ερώτημα ενός δημοσιογράφου αν είναι οι Ιταλοί λευκοί, ο επιστάτης μιας οικοδομής απαντούσε το 1890 με σιγουριά αρνητικά. Το περιοδικό Harper's σε ειδικό αφιέρωμα για τη "Ζωή των Ιταλών στη Νέα Υόρκη" περιέγραφε την εξωτική τους φυλετική εμφάνιση: "Είναι συνηθισμένο να βλέπεις το απόγευμα έναν μελαψό Ιταλό να τρώει από την κατσαρόλα του, έχοντας δίπλα τη μαύρη γυναίκα του".

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΥΛΗ. Το 1947 ο Τζον Κάνοθελ Σμιθ, ένας μαύρος ερευνητής και κοινωνικός λειτουργός ανέλαβε να οργανώσει συζητήσεις μεταξύ σπουδαστών με διαφορετική καταγωγή και θρήσκευμα στη Νέα Υόρκη. Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων με θέμα τα εθνικά και φυλετικά χαρακτηριστικά ένας φοιτητής, του οποίου οι γονείς είχαν γεννηθεί στην Ελλάδα, απευθύνθηκε στους υπόλοιπους: "Πάρτε εμένα για παράδειγμα. Είμαι Έλληνας. Καθένας μπορεί να το καταλάβει ότι είμαι Έλληνας". Οι συνάδελφοί του απόρησαν. "Δεν το ήξερα ότι ο Μάικ ήταν Έλληνας", ψιθύρισε μια φοιτήτρια. "Εμείς μιλάγαμε για φυλές κι εσύ μου λες ότι είσαι Έλληνας. Είναι άραγε οι Έλληνες μια ξεχωριστή φυλή; Μέχρι τώρα ξέραμε ότι υπάρχουν τρεις μεγάλες ομάδες ανθρώπων: οι Μογγόλοι, οι Νέγροι και οι Καυκάσιοι. Τι είναι οι Έλληνες;"

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Η επιχειρηματολογία των μετριοπαθών "αντιρατσιστών" των αρχών του αιώνα έχει κι αυτή το ενδιαφέρον της, όταν αναφέρονται στους Έλληνες μετανάστες και την πιθανότητα αφομοίωσής τους στη "λευκή φυλή". "Πολλοί απ' αυτούς είναι ανεπιθύμητοι πιθανοί πολίτες", εξηγεί χαρακτηριστικά ένα άρθρο της White Pine News (20/7/07), "το ίδιο όμως υπήρξε και ο βασιλιάς Γουλιέλμος ο Α΄ της Αγγλίας. Κι όπως οι απόγονοι του Γουλιέλμου του Κατακτητή έγιναν νομιμόφρονες και χρήσιμοι Άγγλοι, έτσι και οι απόγονοι των ανεπιθύμητων Ελλήνων μπορεί να γίνουν νομιμόφρονες και χρήσιμοι αμερικανοί πολίτες. Αντίθετα από τους Ασιάτες, δεν διαφέρουν από εμάς τόσο ριζικά σε όλα τα ουσιώδη χαρακτηριστικά γνωρίσματα, έτσι ώστε να μη μπορέσουν ποτέ να αφομοιωθούν, αλλά να παραμείνουν για πάντα μια ξεχωριστή φυλή".

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Theodore W. Allen “The invention of the white race” (Verso, London 1994). Η βασική μελέτη για την κοινωνική κατασκευή της λευκής φυλής εξηγεί πώς η φυλετική καταστολή οδηγεί και διευκολύνει τον κοινωνικό έλεγχο. Για την ανάλυσή του ο Αλεν χρησιμοποιεί ως μοντέλο τη σύγκριση της κοινωνικής διάκρισης εις βάρος των καθολικών στην Ιρλανδία και της φυλετικής διάκρισης εις βάρος των μη λευκών στην Αμερική.

Noel Ignatiev, John Garvey “Race Traitor” (Routledge, New York 1996). Επιλογή από τα άρθρα του ομώνυμου περιοδικού, στο οποίο αναπτύσσεται η ιδέα να καταργηθεί η λευκή φυλή. Από την αιρετική αυτή σκέψη ξεκινούν πολύ γόνιμες και ενδιαφέρουσες ιστορικές και πολιτικές αναλύσεις.  

Matthew Frye Jacobson “Whiteness of a different color” (Harvard University, Cambridge 1998). Η αυθαίρετη κατάταξη των Ευρωπαίων μεταναστών σε «μη λευκές» φυλές στις ΗΠΑ τον 19ο και τον 20ό αιώνα. Ανάλυση της πολιτικής ιστορίας της «λευκής ιδιότητας».

David D. Roediger “The wages of whiteness” (Verso, London 1991). Ο ρόλος της φυλετικής κατάταξης στη συγκρότηση της αμερικανικής εργατικής τάξης.

Noel Ignatiev “How the Irish became white” (Routledge, New York 1995). Οι σχέσεις Ιρλανδών και Αφρικανών-Αμερικανών στα μέσα του 19ου αιώνα εικονογραφούν το δρόμο που οδήγησε τους Ιρλανδούς να μεταβληθούν από «μαύροι» σε «λευκούς».

Paul Koken, Theodore N. Constant, Seraphim G. Canoutas "A history of the Greeks in the Americas, 1453-1938" (Proctor Publications, Michigan 1995). Η κλασική ιστορία του Ελληνισμού της Βορείου Αμερικής, γραμμένη μεταξύ 1935 και 1938. Στο κεφάλαιο για τις ρατσιστικές διώξεις εις βάρος των Ελλήνων μεταναστών περιέχονται πολύτιμες πληροφορίες για την εποχή που "ήμασταν μαύροι".

Dan Georgakas "Greek America at Work" (Labor Resource Center, New York 1992). Η άγνωστη ιστορία των Ελλήνων εργατών στην Αμερική και οι φυλετικές διακρίσεις εις βάρος τους.  

ΔΕΙΤΕ

Διασταυρούμενα πυρά (Crossfire) του Εντουαρντ Ντμίτρικ (1947). Εξαιρετική ανατομία του αμερικανικού ρατσισμού, μέσα από ένα "τυχαίο" έγκλημα φυλετικού μίσους. Εκτενής αναφορά στην προϊστορία των διακρίσεων εις βάρος (φαινομενικά) "λευκών" μεταναστευτικών κοινοτήτων του ΙΘ΄ αιώνα, όπως οι Ιρλανδοί.

Ο ταχυδρόμος χτυπά πάντα δυο φορές (The postman always rings twice) του Μπόμπ Ράφελσον (1981). Ερωτικό δράμα με φόντο την Αμερική του μεσοπολέμου, αποκαλυπτικό για την εικόνα του Έλληνα μετανάστη στη συλλογική υπερατλαντική "λευκή" συνείδηση.

(Ελευθεροτυπία, 2/7/2000)

www.iospress.gr                                    ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ - ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ