Οι γνωστοί άγνωστοι του '95

1.  /  2.

 

 

Ηρωες και εγκληματίες

ΤΟ ΠΛΑΝΟ: Ο Μπονάτσος σε άλλα, "ορθόδοξα" κόλπα. Σταυροφιλιέται με τον Μλάντιτς που του τον σύστησε ο δικηγόρος του στρατηγού, Αλέξανδρος Λυκουρέζος. (MEGA, 11.12.95).
ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ: Η Σίσσυ Βωβού, από την Αντιπολεμική Αντιεθνικιστική Συσπείρωση, βίωσε τον πόλεμο αλλιώς και έδρασε διαφορετικά.


"Μπορεί το κίνημα εναντίον του εθνικισμού και του πολέμου να μην κατάφερε να αποτρέψει τον πόλεμο στην αρχή του, συνέβαλε όμως στο να τον σταματήσει έστω και μετά από τέσσερα χρόνια, έστω και μετά από τις τεράστιες εθνικές εκκαθαρίσεις, έστω και μετά από τα 3,5 εκατομμύρια πρόσφυγες και εκτοπισμένους, τους 300.000 νεκρούς, τις χιλιάδες βιασμένες γυναίκες και τους αμέτρητους ανάπηρους της ψυχής και του σώματος.
Από την πρώτη στιγμή καταγγείλαμε τον σέρβικο εθνικισμό και τον ορθόδοξο χριστιανικό φονταμενταλισμό. Υποστηρίξαμε μαζί με άλλες 200 περίπου διεθνείς οργανώσεις τον πολυεθνικό χαρακτήρα της Βοσνίας ενάντια σε κάθε "ιδέα εθνικής καθαρότητας". Συγκεντρώσαμε τρόφιμα και φάρμακα που μεταφέρθηκαν, με πολλούς κινδύνους, στις πολιορκημένες από τους εθνικιστές πολυεθνικές πόλεις. Δεν βοηθήσαμε μονομερώς και ιδιοτελώς τους "σέρβους αδελφούς μας".
Πάνω απ' όλα, στηρίξαμε με κάθε τρόπο τους χιλιάδες λιποτάκτες και τους ανυπότακτους απ' όλη την πρώην Γιουγκοσλαβία. Μόνο από τη σέρβικη πλευρά οι φυγόστρατοι στα τέσσερα χρόνια του πολέμου έφτασαν τις 300.000. Συνδεθήκαμε με τη φεμινιστική αντιπολεμική ομάδα του Βελιγραδίου "Γυναίκες στα Μαύρα", που παρά τις διώξεις, αδιάλειπτα όλα αυτά τα χρόνια, οργάνωσε την αλληλεγγύη στους λιποτάκτες.
Ελπίζουμε ότι η ειρηνευτική συμφωνία που υπογράφηκε να τερματίσει τον πόλεμο, αν και δεν είναι καθόλου σίγουρο. Είναι όμως μια άδικη ειρήνη. Μια ειρήνη που ψαλίδισε τα φρικτά οράματα των πολεμοκαπήλων, αλλά δεν τα κατέστρεψε. Ο αγώνας συνεχίζεται, και από εμάς, εδώ στην Ελλάδα, που έχουμε την ατυχία να βλέπουμε ακόμα και σήμερα να εκθειάζεται και να ενισχύεται υλικά η πιό αδιάλλακτη πλευρά του σερβικού εθνικισμού. Και πρόσφατα παρακολουθήσαμε τον αρχιερέα των εθνικών εκκαθαρίσεων, τον εγκληματία πολέμου στρατηγό Μλάντιτς, να παρουσιάζεται από τον δικηγόρο Λυκουρέζο, αλλά και τον Παύλο Τσίμα, ως ήρωας που αξίζει τη βοήθεια μας."


Η γλώσσα τσακίζει κόκαλα

ΤΟ ΠΛΑΝΟ: Ο Δημήτρης Ρίζος και ο Κωνσταντίνος Χολέβας, καλεσμένοι του Νάσου Αθανασίου, συζητούν για τους "σκοπιανούς της Φλώρινας", στη μοναδική εκπομπή της ελληνικής τηλεόρασης που τόλμησε να αγγίξει κάπως το θέμα. (MEGA, 8.10.94)
ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ: Ο Παύλος Βοσκόπουλος, εκπρόσωπος του "Ουράνιου Τόξου", μιλά για την επίθεση στα γραφεία του κόμματος τον περασμένο Σεπτέμβριο.


"Στις 14.9.95 στη Φλώρινα, έλληνες εθνικιστές-ακροδεξιοί, υπάλληλοι του Δήμου Φλώρινας, με την προτροπή του Δήμαρχου Δημητρίου Στύλου και μελών του Δημοτικού Συμβουλίου, σε επίδειξη βαρβαρότητας και κανιβαλισμού εισέβαλαν στα γραφεία του κόμματος 'Ουράνιο Τόξο', κατέστρεψαν και έκαψαν ό,τι υπήρχε σε αυτά, αποδεικνύοντας πόσο ανεπτυγμένο είναι σε ορισμένους στην Ελλάδα το αίσθημα της δημοκρατίας, της ελευθερίας, της ανοχής και του σεβασμού των ατομικών δικαιωμάτων του πολίτη. Η αστυνομία που κλήθηκε να επέμβει συμβούλευε τους τραμπούκους πώς να ενεργούν.
'Αφορμή', η δίγλωσση πινακίδα (στη μακεδονική και ελληνική γλώσσα) που αναρτήθηκε έξω από τα τοπικά γραφεία του 'Ουράνιου Τόξου'.
'Αλλοθι', η άσκηση δίωξης κατά μελών του 'Ουράνιου Τόξου' από την εισαγγελέα πρωτοδικών Φλώρινας κ. Μετσοβίτου-Φλουρή την προηγούμενη μέρα βάσει του άρθρου 192 του Π.Κ. περί πρόκλησης των πολιτών σε διχόνοια...
'Κίνητρο', οι ανακοινώσεις-ψηφίσματα καταδίκης της Τ.Ο. της Νέας Δημοκρατίας, της Μητρόπολης και του Αυγουστίνου, του Δικηγορικού Συλλόγου Φλώρινας κ.ά. που μιλούν για πληρωμένους, προδότες, πράκτορες, σκοπιανούς...
Στην Ελλάδα του 1995, χώρας μέλους της Ε.Ε. που διατείνεται ότι σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ελευθερία στην έκφραση, που ζητεί περισσότερα ελληνικά σχολεία για του έλληνες της Αλβανίας, προτρέποντάς τους μάλιστα να υψώνουν την ελληνική σημαία -κρατικό σύμβολο άλλης χώρας- στην Αλβανία, που καταδικάζει τις διώξεις των ελλήνων στην Τουρκία (Ιμβρος, Τένεδος), κρατικοί φορείς, στελέχη κομμάτων, δικηγορικοί σύλλογοι, ακροδεξιοί, με τη συνδρομή της αστυνομίας, απαγορεύουν σε τμήμα πολιτών να εκφραστεί ελεύθερα μέσω του πολιτικού φορέα 'Ουράνιο Τόξο', επειδή η πινακίδα του κόμματος στο γραφείο της Φλώρινας ήταν γραμμένη σε δύο γλώσσες."


Αγώνας για στοιχειώδη δικαιώματα

ΤΟ ΠΛΑΝΟ: Ασιάτες "λαθρομετανάστες" συλλαμβάνονται μαζικά προς απέλαση (2.8 .1995).
ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ: Η Ντέμπι Βαλένσια, εκπρόσωπος της Ενωσης Εργαζομένων Φιλιππινέζων (KASAPI) μας μιλά γιά τις κινητοποιήσεις των μεταναστών για να αποτραπεί η συνοπτική απέλαση των απολυμένων της 'Αλεξάνερ Φάσιον'. 

"Η περικύκλωση της πρεσβείας των Φιλιππίνων στην Αθήνα το περασμένο καλοκαίρι είναι χωρίς προηγούμενο στην ιστορία της φιλιππινέζικης μετανάστευσης. Μετανάστες και μετανάστριες, απολυμένοι εργάτες και συμπαραστάτες, παρέμειναν σε διαρκή βάση έξω από την πρεσβεία επί 21 μέρες, από τις 19 Ιουλίου μέχρι τις 8 Αυγούστου 1995, διαμαρτυρόμενοι για την αδράνεια των εκπροσώπων του επίσημου κράτους των Φιλιππίνων στο ζήτημα της συνοπτικής απέλασης των εργατών της επιχείρησης "Αλεξάντερ Φάσιον" στην Κω.
Απολυμένοι μαζί με 150 Ελληνες συναδέλφους τους τον Οκτώβριο του 1994, οι 88 εργαζόμενοι από τις Φιλιππίνες καλύπτονταν από το επίδομα ανεργίας μέχρι και τα φετινά Χριστούγεννα, όμως η πρεσβεία δεν είχε κάνει τίποτα για να αποτρέψει την ξαφνική διακοπή της άδειας παραμονής τους. Σε συνάντησή του με εκπροσώπους των απολυμένων, ο πρέσβης αρνήθηκε κάθε βοήθεια.
Η περικύκλωση της πρεσβείας δέχθηκε ευρεία υποστήριξη από τα μέλη της φιλιππινέζικης κοινότητας στην Αθήνα. Καθημερινά, η κοινότητα συνεισέφερε την ενεργό ηθική και υλική συμπαράστασή της: συμμετέχοντας στην πικετοφορία· φέρνοντας τρόφιμα· δίνοντας φωνή στα αιτήματα των εργατών· τραγουδώντας και παίζοντας μουσική, για να κρατηθεί ψηλά το ηθικό. Απ' την πλευρά του ελληνικού λαού, την υποστήριξή τους εξέφρασαν δικηγόροι, συνδικαλιστές και μέσα ενημέρωσης. Τελικά η περικύκλωση τερματίστηκε με την ικανοποίηση ορισμένων αιτημάτων των εργατών ( εγκρίθηκε η άδεια παραμονής τους μέχρι τέλους του έτους). Η νίκη αυτή δεν είναι παρά η αρχή: υπάρχει ανάγκη γιά διμερείς συμφωνίες ανάμεσα στις χώρες αποστολής και τις χώρες υποδοχής μεταναστών, έτσι ώστε να προστατεύονται τα δικαιώματά τους ως εργαζομένων".


Το τέλος του εφιάλτη

ΤΟ ΠΛΑΝΟ: Η άρνηση των Μαρτύρων του Ιεχωβά να δεχθούν μετάγγιση αίματος ερευνάται διεξοδικά απ' τα δημοφιλή τοκ-σόου (STAR, 28.6.95).
ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ: Ο Σάββας Ενωτιάδης, μάρτυρας του Ιεχωβά, δικηγόρος, μέλος της Ενωσης Ελλήνων Συνταγματολόγων. Ως αντιρρησίας συνείδησης, εκτίει από τον Μάρτιο του '95 ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών στις στρατιωτικές φυλακές της Σίνδου. Εχει εκπονήσει διδακτορική διατριβή με θέμα "Αντίρρηση συνείδησης: Θεωρητική θεμελίωση, συνταγματική κατοχύρωση, ποινική αντιμετώπιση". Η Διεθνής Αμνηστία τον έχει συμπεριλάβει στην εκστρατεία της για το 1996.

"Σύρθηκα ενώπιον ενός στρατιωτικού δικαστηρίου που προσπάθησε αναρμοδίως να δικάσει τη συνείδησή μου, και όταν ψέλλισα ότι ασκούσα ένα δικαίωμα αναγνωρισμένο σε όλη την Ευρώπη, μου απάντησαν ότι για τη χώρα μου είναι κακούργημα που τιμωρείται με τέσσερα χρόνια στέρηση της ελευθερίας μου. Τώρα βρίσκομαι πίσω από ένα ψηλό συρματόπλεγμα και νιώθω μόνο ντροπή. Ντρέπομαι γιατί κάθε μέρα που περνώ μέσα στη στρατιωτική φυλακή, δεκάδες μικροί δικτατορίσκοι, εκμεταλλευόμενοι το όποιο αξίωμα τους δίνει ο ελληνικός στρατός, προσπαθούν να πολτοποιήσουν και να καταπατήσουν κάθε είδος ανθρώπινης αξιοπρέπειας που μου έχει μείνει, χρησιμοποιώντας κάθε δυνατό μέσο και ασκώντας μου ψυχολογική βία μέσω της άτεγκτης εφαρμογής στρατιωτικών κανονισμών που παραπέμπουν σε άλλες εποχές και πολιτεύματα.
Τώρα απλά περιμένω με κλειστά τα μάτια να ξυπνήσω από αυτόν τον άσχημο εφιάλτη, να μαζέψω τα συντρίμμια της ψυχής μου, να τα συνταιριάξω και να τα ρίξω στον αγώνα της ζωής. Οταν το σκοτάδι πέφτει βαθύ και μόνο το αγκαθωτό σύρμα ξεχωρίζει, βυθίζομαι στον ύπνο, περιμένοντας τη μέρα που κάποιος θα τολμήσει επιτέλους να κόψει το απαίσιο κεφάλι της παρωχημένης στρατιωτικής νομολογίας, ανοίγοντας τις πόρτες της φυλακής για εκατοντάδες νέους σαν και μένα. Κλείνω τα μάτια και ονειρεύομαι...".


Αθέατη" η αγριότητα 

ΤΟ ΠΛΑΝΟ: Εξωτερικά πλάνα των Φυλακών Κορυδαλλού, πρωταγωνιστές σε δεκάδες ώρες ζωντανής σύνδεσης. 
ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ: Η Λίνα Καρανασοπούλου, δικηγόρος που μετέχει στο κίνημα αλληλεγγύης προς τους φυλακισμένους, σχολιάζει την τελευταία εξέγερση στον Κορυδαλλό.

"Οταν τα πράγματα φτάνουν σε οριακό σημείο, το μίγμα εκρήγνυται. Η κατάσταση στις φυλακές τα τελευταία πέντε χρόνια είναι εκρηκτική. Σε λίγο η εξέγερση θα είναι κανόνας και όχι εξαίρεση.
Η "τρύπα" της φυλακής, το μάτι του κελιού απ' το οποίο σε ελέγχει ο δεσμοφύλακάς σου, είναι το σημείο εκείνο που δεν θ' αγγίξει κανένας τηλεσκηνοθέτης και δε θ 'αποδώσει καμιά εικόνα τηλεοπτική. Η υπόθεση των φυλακών είναι υπόθεση αυτών που τη βιώνουν καθημερινά και ανελέητα μέσα στα κελιά των κλειστών ιδρυμάτων και όχι των παρατηρητών μέσω εικόνων. 
Κανείς δεν ομολογεί ότι σήμερα φυλακή σημαίνει άγρια κι απροσχημάτιστη καταστολή, εσωτερικές κάμερες παρακολούθησης, ομαδικά κελιά και θάλαμοι σε κλειστές φυλακές, άθλιες συνθήκες διαβίωσης ενδεικτικές του τρόπου μεταχείρισης των κρατουμένων, άρρωστοι τοξικομανείς στο έλεος γιατρών, νοσοκόμων και δεσμοφυλάκων, κυνηγημένοι αλλοδαποί. Και τέλος ότι υπάρχουν ακόμα ισοβίτες όπως ο Νίκος Κοεμτζής, ο Βλάσης Ψοφάκης, ο Γιάννης Παπαδόπουλος, που η πολιτεία τους κρατά στις φυλακές με μια πρωτόδικη ποινή, στερημένους από τη δυνατότητα έφεσης - περίπτωση τραγική, για την οποία η δικαιοσύνη πρέπει ν' απολογηθεί.


Η μειονότητα της μειονότητας

ΤΟ ΠΛΑΝΟ: Ο Καψάλης, μαζί με τον Βρακά και άλλους υπερπατριώτες μας εξηγούν από τηλεοράσεως πώς θα καθαρίσουμε τη Θράκη μας από τους Μογγόλους της μειονότητας.
ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ: Ο ποιητής Μεμέτ Τσολάκ που πέθανε το καλοκαίρι σ' ένα χωριό της Κομοτηνής χωρίς να ενδιαφερθεί κανείς, γιατί η προσωπικότητά του δεν ταιριάζει στο γνωστό στερεότυπο.

Ο Μεμέτ Τσολάκ πνίγηκε στο ποτάμι του χωριού του καθώς ψάρευε στις 12 Ιουνίου. Γεννημένος στις 23 Απριλίου 1947, πήγε στο Γυμνάσιο της Κομοτηνής και σπούδασε στην Παιδαγωγική Ακαδημία της Σμύρνης. Εντάχθηκε στο αριστερό κίνημα και γι' αυτό αποβλήθηκε οριστικά από τη Σχολή. Επέστρεψε στη Θράκη και υπηρέτησε στην αεροπορία. Για να ζήσει έκανε μαθήματα και οι περισσότεροι τον φώναζαν δάσκαλο μέχρι το τέλος. Η πολιτική του στράτευση και η προσωπική του ακτινοβολία τον οδήγησαν να κατέβει στις εκλογές του 1977 με το συνδυασμό του ΚΚΕ. Η στάση του αυτή του στοίχισε τον αφορισμό από το μουφτή και τον αποκλεισμό του από τους μηχανισμούς της μειονότητας. Απομονωμένος από χριστιανούς και μουσουλμάνους, αναγκάστηκε να ζήσει τα τελευταία χρόνια με ευκαιριακές δουλειές και κατέληξε αγρότης στο χωριό του. Από το έργο του έχουν εκδοθεί ελάχιστα ποιήματα και διηγήματα.


ΜΕΜΕΤ ΤΣΟΛΑΚ

Νέα από το χωριό

Τι να σου γράψω, καρδιά μου
στο χωριό τίποτε δεν αλλάζει
τούτα τα καλοκαιριάτικα βράδια
όλοι τους είναι κουρασμένοι
όλοι τους είναι άυπνοι

και των παιδιών ακόμη χάθηκ' η χαρά
απ' τον ήλιο καμένα τα πρόσωπά τους
τα χέρια και τα πόδια έχουν σκάσει 
και το ποτάμι ακόμη στέγνωσε
κι η γη πυρώνεται ξερή

ακούγεται μουσική
τις περασμένες της νύχτας ώρες
απ' το καφενείο των μεροκαματιάρηδων
ο Αλή με τα καπνά
κι ο Βελή με τα παντζάρια δεν έχουν δουλειά
τις ελπίδες τους στο αύριο αφήσαν
τις ανησυχίες τους στο τραπέζι του ποτού
στο χωριό τίποτε καινούριο δεν υπάρχει
άλλος το καλαμπόκι του κι άλλος το τριφύλλι
οι άνθρωποι στην αγωνία της ζωής
έκοψαν το μεγάλο πλάτανο
θα θυμάσαι 
κατά κει στο τζαμί
είχαμε στήσει μια κούνια
κι όταν έβρεχε κάτω της μπαίναμε
τσιγάρα καπνίζαμε τις νύχτες
κρυφά
το χωριό έμεινε χωρίς πλατάνια
τα πουλιά χωρίς φωλιά
οι μεροκαματιάρηδες χωρίς ίσκιο
πλατεία θα 'φτιάχναν εκεί
με μάρμαρο αστραφτερό
οι μεγάλοι που προχωρούν μπροστά
κι όσοι το χωριάτη σκέφτονται

στο χωριό τίποτε καινούριο δεν υπάρχει
η Αϊσέ κλέφτηκε
ο Αχμέτ των άλαλων και των μοναχικών είναι πάλι τσομπάνος
η γιαγιά του πέθανε στο ραμαζάνι 
κι ούτε είδηση απ' τη μάνα του
έφυγε και χάθηκε
στέκει πονεμένος πίσω
απ' το κοπάδι
η τελευταία λέξη η αγάπη
η τελευταία λέξη ο χαιρετισμός
απ' όλους μας τα ίδια λόγια


(μετάφραση: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΟΥΠΗΣ)


(Ελευθεροτυπία, 31/12/1995)

 

www.iospress.gr                                   ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ