ΤΑ ΖΩΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ


Τετράποδη καταστολή

1.  /  2.

 

 

Ο σκύλος, ο κόκορας κι ο πίθηκος

Ο Πομπήιος (...) ενίσχυσε το νόμο βάζοντας, μαζί με το μελλοθάνατο στον δερμάτινο σάκο σκύλο, κόκορα, πίθηκο και φίδι. (...) Μια θανάτωση με εγκλεισμό και φίδια αναφέρει ο Πλούταρχος. Κατά τις ταραχές που οδήγησαν στον φόνο του Τιβέριου Γράκχου (133 π.Χ.) έκλεισαν κάποιο Βίλλιο σε πιθάρι μαζί με οχιές και άλλα ερπετά -"εις αγγείον καθείρξαντες και συνεμβαλόντες εχίδνας και δράκοντας ούτω διέφθειραν". (...) Τη σκληρότητα της ποινής υποδηλώνουν οι στίχοι του Ιουβενάλη, για την τιμωρία που ταιριάζει στον Νέρωνα εξαιτίας των κακουργημάτων του. "Χρειάζονται περισσότεροι πίθηκοι, περισσότερα φίδια, περισσότεροι δερμάτινοι σάκοι". (...) Η βασανιστική θανάτωση με εγκλεισμό σε σάκο μαζί με ερπετά και ζώα θα επιβιώσει ως τον μεσαίωνα. Εκλειναν τον μελλοθάνατο στο σάκο με φίδι, γάτα, σκύλο και κόκορα. Και όταν δεν υπήρχε φίδι πρόσθεταν την εικόνα του ζωγραφισμένη σε χαρτί. Στη Σαξονία συνεχιζόταν αυτή η τιμωρία για τους παιδοκτόνους ως τον ΙΗ' αιώνα, ενώ στην Πρωσία απαγορεύτηκε μόλις το 1740 από τον Μ. Φρειδερίκο.

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ
("Βασανιστήρια και Εξουσία", Αθήνα 1987)

Οι γυναίκες και οι γάτες

Το 1680 ο καπουδάν πασάς, κατά τη διάρκεια εκστρατείας για καταδίωξη των πειρατών που λυμαίνονταν το Αιγαίο, αιχμαλώτισε στις Κυκλαδες τη σύζυγο ενός επικίνδυνου Δυτικού θαλασσοληστή - Αντζελο Μαρία το όνομά του - και τη βασάνισε για να αποκαλύψει το κρησφύγετο του άντρα της. Αφηγείται ο Αγγλος Bernard Randolph που βρισκόταν, ακριβώς εκείνο τον καιρό στη Μύκονο: "Για να εξαναγκάσουν τη γυναίκα του αρχιπειρατή να ομολογήσει, την έγδυσαν ολότελα και την έβαλαν σε μια φαρδιά νησιώτικη βράκα με δεμένα μπατζάκια. Εκλεισαν μαζί της στη βράκα έναν αγριόγατο, έσφιξαν το πάνω μέρος με τη βρακοζώνα και άρχισαν να τον χτυπούν απ' έξω με βέργες. Ο γάτος ανεβοκατέβαινε ξέφρενος μπήγοντας τα νύχια στον κορμό της γυναίκας."
Σαρανταδύο χρόνια αργότερα, το 1822 στη Θεσσαλονίκη, μαρτύρησαν με τον ίδιο και χειρότερο τρόπο στο σεράι του πασά, οι γυναίκες που αιχμαλωτίσθηκαν στη Νάουσα ύστερα από την καταστροφική έκβαση του επαναστατικού κινήματος. Τις έκλεισαν σε σακιά με ποντίκια και πειναλέες γάτες. Τη σύζυγο του Καρατάσου έκλεισαν σε σακί με φίδια.
Τις οθωμανικές μεθόδους βασανισμού γυναικών εγκολπώνονταν και οι Ελληνες. Ακόμα και μετά την εθνική απελευθέρωση. Θύματα Ελληνίδες κατά τις εμφύλιες διαμάχες. Το 1832, τα παλικάρια του Θοδωράκη Γρίβα αφάνισαν τους κατοίκους της Τριπολιτσάς. "Και γάτες βάλθηκαν εις των γυναικών τα κορμιά", γράφει ο στρατηγός Μακρυγιάννης. Τη λαμπρή παράδοση των καπεταναίων θα κρατήσουν ζωντανή σ' ολόκληρο τον ΙΘ' αιώνα οι αποσπασματάρχες κατά την καταδίωξη των ληστών -βασανιστήρια με γάτες στα σκέλη γυναικών για απόσπαση πληροφοριών σχετικά με τους κρυψώνες των συμμοριών".

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ
("Βασανιστήρια και Εξουσία", Αθήνα 1987)


Το σακί στη Μακρόνησο


Η σειρά μου να μπω στο θάλαμο. Με περιμένουν. Τριγύρω είναι διπλές σειρές τα σιδερένια κρεβάτια και πάνω τους ακουμπισμένοι οι αλφαμίτες με τα ρόπαλα στο χέρι. Δε μου λένε λέξη, μόνο πέφτουνε λυσσασμένοι πάνω μου. Τα χέρια τους μοιάζουνε μηχανές. Αλλοι γελάνε και άλλοι βρίζουν. Κάποιος με σπρώχνει απότομα από πίσω και πέφτω με το κεφάλι στα σίδερα του κρεβατιού. Βγαίνω πολύ ζαλισμένος, όλα τα βλέπω ανάποδα. Τρεκλίζω... Ο φαντάρος με φωνάζει πιο πέρα:
- Τα ίδια μας έκαναν κι εμάς. Εξι μήνες κάθισα εκεί στην απομόνωση των φαντάρων. Πάνω από δέκα φορές με πήραν και με βουτούσαν όλη νύχτα στη θάλασσα. Μια βραδιά μ' έβαλαν ολόγυμνο σ' ένα σακί με μια πελώρια γάτα! Μας πέταξαν σε βαθιά νερά δεμένους μ' ένα σκοινί. Οσο βουτούσαμε στο νερό, η γάτα αφηνιασμένη γαντζωνόταν μ' όλα της τα νύχια πάνω μου για να σωθεί. Μόλις μας τραβούσαν απάνω προσπαθούσε να χιμήξει στο πρόσωπο γιατί νόμιζε πως εγώ είμαι ο εχθρός της. Αυτό συνεχίστηκε κάμποσες φορές... Οταν μ' έβγαλαν από το σακί κομματιασμένο και μισότρελο ήμουνα έτοιμος να υπογράψω το χαρτί της ατίμωσης που μου 'φεραν.

ΒΑΡΔΗΣ ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ
("Ματωμένο Ηλιοβασίλεμα", Πολιτικές και Λογοτεχνικές Εκδόσεις)




Α-Ω


Α
πό τα "Αστυνομικά Χρονικά" (1.11.1954). "Ο εκπρόσωπος της Σκότλαντ Γιαρντ ανέφερε την περίπτωση μιάς δωδεκαμελούς συμμορίας αλητών, η οποία είχε επιδοθεί εις συστηματική καταστροφή (...) Οι αλήται ούτοι διεσκορπίσθησαν προς όλας τας διευθύνσεις όταν είδαν αστυνομικούς, αλλά δύο αστυνομικοί σκύλοι τους περικύκλωσαν και τους δώδεκα (...) Οι σκύλοι αρχικώς εχρησιμοποιήθησαν προς μερικήν συμπλήρωσιν του ελλείποντος αριθμού αστυφυλάκων. Φαίνεται όμως ότι θα διατηρηθούν και μετά την συμπλήρωσιν του κανονικού αριθμού αστυφυλάκων."

Δρακόντειος όσον αφορά την προστασία της πολιτικής διαμαρτυρίας από τους υπηρεσιακούς κυνόδοντες, ο ισχύων ν.1024/80 όχι μόνο απαγορεύει ρητά την παρουσία αστυνομικών σκυλιών στις δημόσιες συγκεντρώσεις αλλά ορίζει και ποινές γιά τους τυχόν παραβάτες αστυνομικούς: ποινή τουλάχιστον 3 μηνών τόσο γιά τους συνοδούς όσο και γιά τους προϊσταμένους που έδωσαν την εντολή...

Ενδοϋπηρεσιακές διαμάχες έως θανάτου στη γηραιά Αλβιόνα. Τον περασμένο Αύγουστο η λαική εφημερίδα "Σαν" είχε ως πρώτο θέμα, με τίτλο "Σείεται η μοναρχία", την εξής είδηση: Αστυνομικό σκυλί ράτσας Σπάνιελ που έψαχνε για εκρηκτικά στον Πύργο του Λονδίνου αφηνίασε και κατασπάραξε ένα από τα έξι βασιλικά κοράκια (με ψαλιδισμένα φτερά για να μην απομακρύνονται) τα οποία όπως λέει ο θρύλος αποτελούν την εγγύηση του Στέμματος. Ο μπάτσος Σπάνιελ δολοφόνος τιμωρήθηκε από την υπηρεσία του με αυστηρή επίπληξη!

Η κακιά ώρα φταίει ή η αντισυναδελφική συμπεριφορά; "Τρία εκπαιδευμένα λυκόσκυλα κάηκαν όταν πήρε φωτιά η αποθήκη της Αστυνομικής Υπηρεσίας στο Γουδί. Η φωτιά οφείλεται σε υπερφόρτωση των καλωδίων στην ψευδοροφή. Οι σκύλοι ανήκαν στο τμήμα εξουδετέρωσης εκρηκτικών μηχανισμών και ανίχνευσης ναρκωτικών" ("Ε", 6.12.1991).

Κάποια γεγονότα στα τέλη της δεκαετίας του '70 έβαλαν σε σκέψεις όσους πίστεψαν στην κατασταλτική αποτελεσματικότητα των σκύλων. Οι αυτόνομοι διαδηλωτές στον ιταλικό βορρά άρχισαν να "οπλίζονται" με κοτόπουλα αποπροσανατολισμού όταν ή αστυνομία εξαπέλυε εναντίον τους τα σκυλιά και οι Παλαιστίνιοι φοιτητές στη Ρουμανία του Τσαουσέσκου, ακόμα πιο αποφασιστικοί και ίσως λιγότερο φιλόζωοι, τα αντιμετώπισαν με σουγιάδες.

Μαρτυρίες από την αποτρεπτική πολιτική κατά των "λαθρομεταναστών" στην ελληνοαλβανική μεθόριο, όπως δημοσιεύθηκαν στο "Πριν" (23.2.1992): "Στη Μακρόνησο είχαν τις γάτες, στην Κακαβιά έχουν τα λυκόσκυλα. Τους πετάνε το βράδυ σ' ένα υπόγειο, στο στρατιωτικό φυλάκιο, και αμολάνε αγριεμένα λυκόσκυλα να τους καταξεσκίσουν. Τα ουρλιαχτά τους ακούγονται ώρες."

Οι φίλαθλοι που ακολουθούν τις ελληνικές ομάδες στο εξωτερικό είναι ίσως η μόνη μερίδα του πληθυσμού με πολλές εμπειρίες από τη δράση της έφιππης αστυνομίας και των σκύλων των γηπέδων. Στη βελγική Μπριζ, πέρσι τον Οκτώβρη, οι 3.000 παναθηναϊκοί δεν πάγωσαν μόνο από την χαμηλή θερμοκρασία. Ανάλογα αισθάνθηκαν και οι "ορίτζιναλς" στη Γλασκόβη, αλλά και όσοι οπαδοί της Εθνικής μπάσκετ στο Τορόντο προσπάθησαν να επιτεθούν εναντίον φίλων της Κροατίας.

Προβλεπόμενες ποινές ( άρθρο 3 του ν.1024/80) για ιδιώνυμες περιπτώσεις "αντίστασης κατά της αρχής": "Η εκ προθέσεως θανάτωσις αστυνομικού κυνός τιμωρείται με φυλάκισιν τουλάχιστον 6 μηνών, ο δε εκ προθέσεως τραυματισμός ή βλάβη της υγείας τούτου τιμωρείται με φυλάκισιν μέχρι δύο ετών. Ο εκ προθέσεως καθ'οιονδήποτε τρόπον μειώνων την ικανότητα αστυνομικού κυνός προς αποδοτικήν χρησιμοποίησίν του τιμωρείται διά φυλακίσεως μέχρι δύο ετών".

Ρεπορτάζ της συντηρητικής "Εφημερίδας" από την Πρωτομαγιά του 1894 στο παναθηναϊκό Στάδιο σημειώνει την εμφάνιση έφιππης δύναμης. "Με τους σοσιαλιστάς προσήρχοντο και απλοί θεαταί. Η πληθώρα του ωραίου φύλου εδείκνυεν ότι δεν υπήρχε φόβος ταραχών, αλλ' η αστυνομία και η μοιραρχία παραβλέπουσαι το οιωνοσκόπιον έθεσαν αστυφύλακας υποαστυνόμους και έφιππον δύναμιν χωροφυλάκων". Τα άλογα δεν επενέβησαν, όμως λίγες μέρες μετά συνελήφθησαν οι πρωταίτιοι Καλέργης και Μαρκαντωνάτος για να ακολουθήσει η έφοδος των "άλλων ζώων" στη "γιάφκα" (ένα κουρείο) των σοσιαλιστών και το ανελέητο ξυλοκόπημά τους.


ΔΙΑΒΑΣΤΕ 

Gerry Northam "Shooting in the dark. Riot police in Britain"
(Λονδίνο 1989, εκδ. Faber & Faber) . Εκτενής κι εμπεριστατωμένη ανάλυση των μεθόδων δράσης των βρετανικών ΜΑΤ, από έναν ειδικευμένο στο θέμα δημοσιογράφο του BBC. Ενδιαφέρουσες αναφορές στη χρησιμοποίηση της έφιππης αστυνομίας και των αστυνομικών σκυλιών, με παραδείγματα από την καταστολή του απεργιακού αγώνα των ανθρακωρύχων.

Κυριάκου Σιμόπουλου "Βασανιστήρια και εξουσία" (Αθήνα 1987). Ανατριχιαστική εξιστόρηση των μεθόδων βασανισμού ανά τους αιώνες. Πολλαπλές αναφορές στην αξιοποίηση των ζώων ως όργανα βασανισμού.


ΔΕΙΤΕ

Το μίσος (La haine) του Ματιέ Κασοβίτς (1995). Ντοκυμενταρίστικη εικόνα της περιθωριοποιημένης και "άγριας" νεολαίας των λαϊκών προαστίων του Παρισιού. Αστυνομικά σκυλιά επιτηρούν νυχθημερόν τους ύποπτους προς εξέγερση κατοίκους, συμβάλλοντας με τον τρόπο τους στην όξυνση της κατάστασης.

Λαγωνικό Κ9 (Κ9) του Ρόντ Ντάνιελ (1988). Ποιος είναι πιο άχρηστος; ο αστυνομικός - κατά κόσμον Τζόν Μπελούσι - ή ο σκύλος του; Κωμωδία γύρω από τις επιδόσεις του τμήματος τετραπόδων της αμερικανικής δίωξης ναρκωτικών.

Η λίστα του Σίντλερ (Schindler's list) του Στίβεν Σπίλμπεργκ (1993). Εκτός από φρουροί των στρατοπέδων συγκέντρωσης, τα γερμανικά λυκόσκυλα χρησιμεύουν και γιά το ξετρύπωμα των Εβραίων της Βαρσοβίας από τα κρυσφύγετά τους.

Στην παγίδα του νόμου (Down by law) του Τζίμ Τζάρμους (1986). Κυνηγημένοι στους βάλτους της Λουϊζιάνας, οι τρεις συμπαθέστατοι δραπέτες έχουν να αντιμετωπίσουν συν τοις άλλοις και τα λυκόσκυλα των διωκτών τους.

Δόκτωρ Ζιβάγκο (Doctor Zhivago) του Ντέιβιντ Λίν (1966). Χολυγουντιανή απεικόνιση του πολυσυζητημένου μυθιστορήματος του Μπαρίς Πάστερνακ. Στις πρώτες σκηνές του έργου, εντυπωσιακές θανατηφόρες επελάσεις της έφιππης τσαρικής αστυνομίας ενάντια σε άοπλους διαδηλωτές.

 

(Ελευθεροτυπία, 10/12/1995)

 

 

www.iospress.gr                                   ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ